કેન્દ્રીય બેન્કો 10 મહિનામાં પહેલીવાર સોનાની ખરીદી ઘટાડી વેચવાલી ચાલુ કરી 

તુર્કી અને રશિયાની આગેવાની હેઠળ કેન્દ્રીય બેંકોએ અંદાજે 30 ટન સોનાનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું, અન્ય દેશોની મધ્યસ્થ બેન્કોની ખરીદી સામે સરભર થઈ ગયું, બજાર પર મોટી અસર જોવા ન મળી

વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ (WGC) ના ડેટા અનુસાર, માર્ચ મહિનામાં કેન્દ્રીય બેંકો 10 મહિનામાં પ્રથમ વખત સોનાની ચોખ્ખી  વેચાણકર્તા બની છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના એશિયા પેસિફિક ક્ષેત્રના સિનિયર રિસર્ચ લીડ મેરિસા સલીમના જણાવ્યા અનુસાર તુર્કી અને રશિયાની આગેવાની હેઠળ કેન્દ્રીય બેન્કોએ લગભગ 30 ટન સોનાનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું હતું, જે વિશ્વની અન્ય બેંકો દ્વારા કરવામાં આવેલી ખરીદી સામે સેટ-ઓફ (સરભર) થઈ ગયું છે. તુર્કીએ માર્ચમાં 60 ટન અને રશિયાએ 6 ટન સોનું વેચ્યું હતું, જ્યારે અઝરબૈજાનના સ્ટેટ ઓઈલ ફંડના ડેટા આ વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં 22 ટનનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું હોવાનું જોવા મળી રહ્યું છે.

નેશનલ બેંક ઓફ પોલેન્ડ સતત સોનાની ખરીદી કરી રહી છે અને તે સૌથી મોટી ખરીદદાર સાબિત થઈ છે. તેણે 11 ટન સોનું ખરીદ્યું છે. પોલિશ બેંક છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી આક્રમક રીતે તેના સોનાના ભંડારમાં વધારો કરી રહી છે. તે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયથી સોનાની સતત ખરીદદાર રહી છે. નેશનલ બેંક ઓફ પોલેન્ડે છેલ્લા 12 થી 18 મહિનામાં ખરીદીની ગતિ નોંધપાત્ર રીતે વધારી છે અને હવે તે વિશ્વની અગ્રણી સોનું ખરીદતી કેન્દ્રીય બેન્ક બની ગઈ છે.

ચીન દ્વારા સતત 17મા મહિને ખરીદી

સોનાના અન્ય એક નિયમિત ખરીદદાર, પીપલ્સ બેંક ઓફ ચાઈના એ સતત 17મા મહિને સોનાની ખરીદી ચાલુ રાખી છે. માર્ચમાં તેણે 5 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું. અન્ય બેન્કોમાં, સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઉઝબેકિસ્તાને 9 ટન અને નેશનલ બેંક ઓફ કઝાકિસ્તાને 6 ટન સોનું ખરીદ્યું હતું. ગ્વાટેમાલા અને ચેક રિપબ્લિક પણ માર્ચમાં સોનાના ટોચના ખરીદદારોમાં જોડાયા હતા, જેણે બે-બે ટન સોનું ખરીદ્યું હતું.

તુર્કીએ વિદેશી હૂંડિયામણ અને લિક્વિડિટી (રોકડ પ્રવાહ)ના હેતુ માટે તેના સોનાના ભંડારનો હિસ્સો એટલે કે 60 ટન સોનું વેચ્યું હતું. અંકારાએ અત્યાર સુધીમાં તેના ભંડારમાંથી 79 ટન સોનું વેચ્યું છે. આ ઉપરાંત, રિપબ્લિક ઓફ તુર્કીની સેન્ટ્રલ બેંકે લિક્વિડિટી મેનેજ કરવા માટે 80 ટન સોનાનું સ્વેપ (અદલા-બદલી) કર્યું હતું. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, અન્ય કેન્દ્રીય બેન્કો કે જે સોનાને લાંબા ગાળાના નિષ્ક્રિય અનામત તરીકે રાખે છે તેનાથી વિપરીત, તુર્કીની કેન્દ્રીય બેંક સોનાનો ઉપયોગ સક્રિય મેક્રો-ફાઇનાન્શિયલ બફર તરીકે કરે છે.

રશિયાએ 6 ટન સોનું વેચ્યું હતું, મુખ્યત્વે કારણ કે તે તેની બજેટ ખાધને સરભર કરવા માટે આ કિંમતી ધાતુ પર આધાર રાખે છે. વિશ્લેષકોના મતે સોનું વેચવાથી અર્થતંત્રમાં લિક્વિડિટી લાવવાનો ઉકેલ મળ્યો છે.

વેચાણ આશ્ચર્યજનક નથી

કેન્દ્રીય બેન્કો ચોખ્ખી વેચાણકર્તા બની તે આશ્ચર્યજનક ન હોવું જોઈએ, કારણ કે તુર્કી, રશિયા, પોલેન્ડ, અઝરબૈજાન અને કઝાકિસ્તાન જેવા દેશો તેમના ચલણને બચાવવા, બજેટ ખાધનું સંચાલન કરવા, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયોને પુનઃસંતુલિત કરવા અને સ્થાનિક ફુગાવાને પહોંચી વળવા માટે આવું કરે છે.

29 જાન્યુઆરીએ પ્રતિ ઓન્સ $5,608 ના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યા પછી, સોનું હાલમાં 15 ટકાથી વધુ ઘટીને આશરે $4,675 પ્રતિ ઓન્સ પર આવી ગયું છે. વર્ષ 2024 થી વધી રહેલી આ કિંમતી ધાતુમાં, તાજેતરના ઘટાડા છતાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 7 ટકાથી વધુનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.

સલીમે જણાવ્યું હતું કે, 31 માર્ચ સુધીમાં આ વર્ષે પોલેન્ડ 31 ટનની ખરીદી સાથે ટોચનું ખરીદદાર રહ્યું હતું, ત્યારબાદ ઉઝબેકિસ્તાન (25 ટન), કઝાકિસ્તાન (13 ટન) અને ચીન (7 ટન) આવે છે. ચેક રિપબ્લિક, મલેશિયા, ગ્વાટેમાલા, કિર્ગીઝ રિપબ્લિક, કંબોડિયા, ઈન્ડોનેશિયા અને સર્બિયાની કેન્દ્રીય બેંકો પણ ચોખ્ખી ખરીદદાર રહી છે.

બેંકો દ્વારા વ્યાજદરમાં કાપની આશા, ભૌગોલિક રાજકીય કટોકટી, અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વ્યાપાર વિવાદો અને સોનાને વ્યૂહાત્મક રોકાણ અસેટ તરીકે જોવામાં આવતું હોવાથી 2024 થી તેમાં તેજી જોવા મળી હતી. જો કે, ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ભાવ નીચે તરફ ગયા છે, કારણ કે રોકાણકારો ફુગાવો, નબળો આર્થિક વિકાસ અને ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવથી ડરી રહ્યા છે, જેના કારણે રોકાણકારો હવે ફોસિલ ફ્યુઅલ (અશ્મિભૂત બળતણ) તરફ વળ્યા છે.