જીએસટી કાઉન્સિલની આજની બેઠકમાં ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મની લોજિસ્ટિક સેવાને વેરામુક્તિ મળવાની સંભાવના

બેંકોના આંતરિક ટ્રાન્સફર પરથી ૧૮ ટકા જીએસટી મુક્તિની શક્યતા

જીએસટી કાઉન્સિલ બેંકોની એક જ શાખામાંથી બીજી શાખામાં થતા નાણાકીય ટ્રાન્સફર પર લાગતા ૧૮ ટકા જીએસટીને નાબૂદ કરવા માટેની દરખાસ્ત પર વિચારણા કરી રહી છે. હાલના નિયમો અનુસાર, જ્યારે એક જ બેંકની એક શાખા બીજી શાખાને ફંડ કે ચોક્કસ સેવાઓ પૂરી પાડે છે, ત્યારે તેના પર ૧૮ ટકા જીએસટી લાગુ થાય છે. આના કારણે બેન્કિંગ ક્ષેત્રે જટિલ ટેક્સ ગણતરીઓ કરવી પડે છે અને વહીવટી બોજ વધે છે. જો જીએસટી કાઉન્સિલ આ ૧૮ ટકા ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપવાનો નિર્ણય લે છે, તો તેનાથી દેશના બેન્કિંગ વર્કિંગ કેપિટલ મોડલને મોટી રાહત મળશે. આ નિર્ણયથી બેંકોનું વહીવટી કામકાજ સરળ બનશે અને ખોટો કાનૂની વિવાદ કે ટેક્સનો બોજ દૂર થશે.

બેંકો દ્વારા કિંમતી ધાતુઓની આયાત પરથી જીએસટી મુક્તિ રદ થવાની શક્યતા

બીજી તરફ, જીએસટી કાઉન્સિલ દ્વારા બેંકો દ્વારા કરવામાં આવતી સોના, ચાંદી અને પ્લેટિનમ જેવી કિંમતી ધાતુઓની આયાત પર મળતી જીએસટી મુક્તિને નાબૂદ કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. વર્ષ ૨૦૧૭ માં બેંકો દ્વારા સોના, ચાંદી અને પ્લેટિનમની આયાત કરવા પર ઇન્ટિગ્રેટેડ જીએસટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી હતી. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ શિડ્યુલ્ડ બેંકો અને ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ બુલિયન એક્સચેન્જ (IIBX) વચ્ચે ટેક્સ નીતિની સમાનતા લાવવાનો છે. હાલમાં જે આયાતકારો બુલિયન એક્સચેન્જ દ્વારા વેપાર કરે છે, તેઓ આયાત સમયે કસ્ટમ્સ ડ્યુટીની સાથે ૩ ટકા IGST પણ ચૂકવે છે.

સંભવિત અસર: બેંકો માટેની ટેક્સ મુક્તિ રદ થવાથી બેંકો અને બુલિયન એક્સચેન્જના વેપારીઓ બંને માટે એકસરખી ટેક્સ સિસ્ટમ લાગુ થશે, જેનાથી કિંમતી ધાતુઓની આયાતમાં પારદર્શકતા વધશે અને સરકારી મહેસૂલમાં પણ વધારો થશે.

જીએસટી કાઉન્સિલના આ બે મોટા સુધારાઓ બેન્કિંગ કામગીરીને વધુ સુગમ બનાવશે તેમજ બુલિયન માર્કેટમાં તંદુરસ્ત સ્પર્ધા અને ટેક્સ સમાનતા સુનિશ્ચિત કરશે. જીએસટી કાઉન્સિલની ગુરુવારે-આઠ ઓક્ટોબરે યોજાનારી 57મી બેઠકમાં ટેક્સના દરોમાં ફેરફાર કરવાના બદલે કર પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા પર મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. રાજ્ય અધિકારીઓ અને સ્ટેકહોલ્ડર્સ સાથે 9 મહિનાની મંથન પ્રક્રિયા બાદ તૈયાર કરાયેલા આ સુધારાઓ જીએસટી 2.0 ના બીજા તબક્કા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે. આ બેઠકનો મુખ્ય હેતુ વહીવટી પ્રક્રિયાઓને અધિકારી-આધારિત બનાવવાના બદલે સંપૂર્ણપણે સિસ્ટમ અને ટેકનોલોજી-આધારિત બનાવવાનો છે.

પ્રોસિક્યુશન અને ધરપકડના નિયમોમાં રાહત: જીએસટી કાઉન્સિલ દ્વારા ફોજદારી કાર્યવાહી માટેની સીમા રૂ. 1 કરોડથી વધારીને રૂ. 5 કરોડ સુધી કરવાની પ્રબળ સંભાવના છે. આ ઉપરાંત, જીએસટી અધિકારીઓની સીધી ધરપકડ કરવાની સત્તા નાબૂદ કરી માત્ર જ્યુડિશિયલ ઓથોરાઇઝેશન (અદાલતી મંજૂરી) બાદ જ ધરપકડ થઈ શકે તેવો સુધારો વિચારાધીન છે. લગભગ 98-99 ટકા પ્રામાણિક કરદાતાઓને 1-2ટકા કૌભાંડીઓના કારણે વેઠવો પડતો કાનૂની અને દંડનીય બોજ ઓછો કરવા માટે આ પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે.

વેપાર ખર્ચ ઘટાડવા માટે આઈટીસી અને સપ્લાયર ડિફોલ્ટના નિયમોમાં રાહત જો સપ્લાયર ટેક્સ ભરવામાં ડિફોલ્ટ કરે, તો પણ ખરીદી કરનાર પ્રામાણિક વેપારી સામે કડક ટેક્સ ડિમાન્ડ ન કરવામાં આવે તે માટે રક્ષણ આપવાની યોજના છે. આ સાથે જ બિઝનેસ માટે વપરાતા મોટર વાહનો અને ગ્રુપ ઈન્સ્યોરન્સ જેવા વાસ્તવિક ખર્ચાઓ પર પણ ઈનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવવાની મંજૂરી આપવા પર વિચારણા ચાલી રહી છે. આ પગલાંથી વેપારીઓનો બિઝનેસ કરવાનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે.

ઝડપી રિફંડ પ્રોસેસિંગ અને ઓટોમેશનથી વર્કિંગ કેપિટલ સપોર્ટ ઈનવર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચરના કિસ્સામાં ઈનપુટ-સર્વિસ ક્રેડિટનું રિફંડ આપવા અને સમગ્ર રિફંડ સિસ્ટમને ઓટોમેટેડ કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. મેન્યુઅલ ચેકિંગ વિના સિસ્ટમ દ્વારા જ મોટા ભાગના પાત્ર રિફંડ ક્લેમ્સ સીધા રિલીઝ કરવામાં આવશે, જેનાથી ખાસ કરીને નિકાસકારોને ઝડપી નાણાં મળશે. જીએસટીના દસમા વર્ષમાં પ્રવેશી રહેલી આ સિસ્ટમ હવે સંપૂર્ણપણે તકનીક-આધારિત, વેપાર-સાનુકૂળ બનવા તરફ જઈ રહી છે.