ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ન હોવી એ ‘ખરાબ સિબિલ સ્કોર’ નથી: પ્રથમ વખત લોન લેનારાઓ અંગે વિચાર કરતી બેન્કો

ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ન હોવી એ ‘ખરાબ સિબિલ સ્કોર’ નથી: પ્રથમ વખત લોન લેનારાઓને લોન આપતા પૂર્વ વિચાર કરતી બેન્કો
અમદાવાદ: લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ લેતી વખતે સૌથી વધુ ચર્ચા સિબિલ સ્કોરની થાય છે. ઘણીવાર એવી ગેરસમજ ફેલાવવામાં આવે છે કે જે લોકોએ ક્યારેય લોન લીધી નથી અથવા ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કર્યો નથી, તેમનો ક્રેડિટ સ્કોર ‘ખરાબ’ ગણાય છે અને તેમને ભવિષ્યમાં લોન મળતી નથી. જોકે, નાણાકીય નિષ્ણાતો અને ભારતીય રિઝર્વ બેંકના નિયમો મુજબ આ બંને બાબતો વચ્ચે મોટો તફાવત છે.
‘નો ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી’ અને ‘પુઅર સ્કોર’ વચ્ચેનો તફાવતઃ જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ભૂતકાળમાં લોનના હપ્તા ચૂકવવામાં નિષ્ફળ ગઈ હોય અથવા ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ બાકી રાખ્યું હોય, ત્યારે તેનો સ્કોર ઘટીને ૩૦૦ થી ૫૫૦ ની વચ્ચે જાય છે, જેને ‘ખરાબ કે પુઅર ક્રેડિટ સ્કોર’ કહેવાય છે. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે અરજદાર નાણાકીય રીતે જોખમી છે.
બીજી તરફ, જે વ્યક્તિએ ક્યારેય કોઈ બેંક કે નાણાકીય સંસ્થા પાસેથી લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ લીધા જ નથી, તેમનો સ્કોર ‘ખરાબ’ હોતો નથી, પરંતુ ક્રેડિટ બ્યુરોના રેકોર્ડમાં તેમના નામ સામે નો-હિસ્ટ્રી અથવા તો લાગુ પડતું નથીની નોંધ મૂકવામાં આવે છે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે અરજદાર ‘કોરી સ્લેટ’ સમાન છે—તેણે ક્યારેય દેવું કર્યું નથી, તેથી તેની ચૂકવણીની ટેવ અંગે બેંકો પાસે કોઈ ડેટા ઉપલબ્ધ નથી.
ફિનટેક કંપનીઓનો દ્રષ્ટિકોણ વિરુદ્ધ રીઝર્વ બેન્કના નિયમોઃ તાજેતરમાં ૨૨ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ પ્રકાશિત એક અહેવાલમાં લોન સેટલમેન્ટ પ્લેટફોર્મ ઝાવોના સ્થાપક કુંદન શાહી અને રિટેલ ક્રેડિટ કાર્ડ ઇશ્યુઅર ઝેગલના સ્થાપક રાજ પી. નારાયણમે જણાવ્યું હતું કે, ડેટાના અભાવે ‘થિન ફાઇલ’ (ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી વગરના) ગ્રાહકોને શરૂઆતમાં લોન મંજૂરીમાં મર્યાદા નડી શકે છે. તેથી ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ સામે મળતા સિક્યોર્ડ ક્રેડિટ કાર્ડથી શરૂઆત કરીને ૧ વર્ષમાં રેકોર્ડ બનાવવો જોઈએ.
જોકે, આ બાબતે ભારતીય રિઝર્વ બેંક અને નાણાં મંત્રાલયના નિયમો ગ્રાહકોને મોટું રક્ષણ આપે છે:
લોન માટે CIBIL ફરજિયાત નથી: રીઝર્વ બેન્કની ‘ક્રેડિટ ઇન્ફોર્મેશન રિપોર્ટિંગ ડિરેક્શન્સ, ૨૦૨૫’ (૬ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫) અને નાણાં મંત્રાલયની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા મુજબ, બેંક લોન માટે કોઈ લઘુત્તમ સિબિલ સ્કોર ફરજિયાત નથી.
અરજી નકારી ન શકાય: કોઈ વ્યક્તિ પ્રથમ વખત લોન લેવા જાય અને તેની પાસે ક્રેડિટ સ્કોર ન હોય, તો માત્ર તે કારણસર બેંક તેની લોન અરજી રદ કરી શકે નહીં. બેંકોએ અરજદારની આવક, બેંક વ્યવહારો, નોકરી કે વ્યવસાયની સ્થિરતા તપાસીને નિર્ણય લેવાનો હોય છે.
ફાયદા અને ગેરફાયદા શું છે?
ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી બનાવવાનાફાયદા : જો ભવિષ્યમાં મોટી લોન (જેમ કે હોમ લોન) ઝડપથી અને ઓછા વ્યાજદરે જોઈતી હોય, તો નાનું ક્રેડિટ કાર્ડ કે નાની લોન લઈને સમયસર ચૂકવણી કરવાથી ૭૫૦ થી વધુનો સારો સ્કોર બને છે, જેનાથી બેંકોનો વિશ્વાસ વધે છે.
ગેરફાયદા અને સાવચેતી: માત્ર સ્કોર બનાવવાની લાલચમાં બિનજરૂરી ક્રેડિટ કાર્ડ લેવાથી ખર્ચ વધી શકે છે. જો ક્રેડિટ લિમિટના ૩૦ ટકાથી વધુ વપરાશ થાય અથવા એક જ હપ્તો ચૂકી જવાય, તો કોરી સ્લેટને બદલે ખરેખર ‘ખરાબ સ્કોર’ બની જવાનું જોખમ રહે છે. તેથી, જો જરૂર ન હોય તો દેવું કરવાની કોઈ અનિવાર્યતા નથી.
Tags: bank loan assessment without credit score banking rules for new borrowers building credit profile safely CIBIL report check free annually CIBIL score NH meaning credit bureau reporting rules 2026 credit score myths and facts credit utilization ratio rule debt free vs credit score difference between zero credit and bad credit Financial literacy India first credit card tips India first time borrower loan rules India how to build credit history from zero how to get 750 CIBIL score impact of missed EMI on CIBIL is CIBIL score mandatory for bank loan loan approval without credit history Ministry of Finance CIBIL clarification multiple loan enquiries impact new to credit loan eligibility No credit history vs poor credit score Personal finance news India RBI credit information reporting directions RBI guidelines on no CIBIL score RBI rules for first time home buyers responsible borrowing tips secured credit card against FD secured vs unsecured credit card thin file borrower meaning TransUnion CIBIL NA NH explained Zaggle Raj Narayanam credit card Zavo Kundan Shahi credit tips આરબીઆઈ ક્રેડિટ રિપોર્ટિંગ ગાઈડલાઈન આરબીઆઈની ગ્રાહક સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા એફડી સામે ક્રેડિટ કાર્ડના ફાયદા ક્રેડિટ ઇન્ક્વાયરીની અસર ક્રેડિટ કાર્ડ વાપરવાની સાચી રીત ક્રેડિટ કાર્ડના ફાયદા અને ગેરફાયદા ક્રેડિટ બ્યુરો નિયમો ૨૦૨૬ ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન રેશિયો શું છે ક્રેડિટ સ્કોરની ગેરસમજો અને હકીકત ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી અને ખરાબ સિબિલ સ્કોર વચ્ચે તફાવત ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી વગર હોમ લોન મળે કે નહીં ગુજરાત બિઝનેસ અને ફાઈનાન્સ ન્યૂઝ ઝીરો ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી પર લોન કેવી રીતે મળે થિન ફાઈલ બોરોઅર એટલે શું દેવું કર્યા વગર લોન મેળવવાના ઉપાય નવા લોન ધારકો માટે બેંકિંગ નિયમો નાણાં મંત્રાલયની સિબિલ સ્કોર અંગે સ્પષ્ટતા નાણાકીય સાક્ષરતા ગુજરાતી પર્સનલ ફાઈનાન્સ સમાચાર ગુજરાતી પ્રથમ ક્રેડિટ કાર્ડ લેતી વખતે સાવચેતી પ્રથમ વખત લોન લેનાર માટે આરબીઆઈ નિયમો ફ્રી સિબિલ રિપોર્ટ કેવી રીતે ચેક કરવો બચત અને લોન વચ્ચે સંતુલન બેંક લોન મંજૂરીના નિયમો બેંક સ્ટેટમેન્ટ પરથી લોન કેવી રીતે મળે લોન અરજી રદ થવાના કારણો લોન માટે સિબિલ સ્કોર ફરજિયાત છે કે નહીં લોનના હપ્તા ચૂકવવાના નિયમો સારો સિબિલ સ્કોર કેવી રીતે બનાવવો સિક્યોર્ડ ક્રેડિટ કાર્ડ શું છે સિબિલ રિપોર્ટમાં NA અને NH શું છે સિબિલ સ્કોર NH નો અર્થ શું થાય ૭૫૦ પ્લસ સિબિલ સ્કોર કેવી રીતે લાવવો
