કૃષ્ણા-ગોદાવરી બેસિનમાંથી નેચરલ ગેસનો મોટો જથ્થો મળ્યો: ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા માટે રાહતના સંકેત

નવી દિલ્હી/અમદાવાદ: ભારતની જાહેર ક્ષેત્રની મહત્ત્વની કંપની ઓઇલ ઇન્ડિયા લિમિટેડે શુક્રવારે (૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬) ભારતના પૂર્વ કિનારે આવેલી કૃષ્ણા-ગોદાવરી બેસિનના છીછરા દરિયાઈ વિસ્તારમાંથી નેચરલ ગેસનો નવો જથ્થો શોધી કાઢવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. ડિસ્કવર્ડ સ્મોલ ફીલ્ડ બિડ રાઉન્ડ હેઠળ મેળવેલા KG-DSF/GSKW/2018 બ્લોકના ‘ગોદાવરી-૧’ એપ્રેઇઝલ વેલમાં આ સફળતા મળી છે.

ઓઇલ ઇન્ડિયાના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર ૧૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬થી શરૂ કરાયેલા પ્રોડક્શન ટેસ્ટિંગ દરમિયાન દરિયામાં ૨,૦૨૪ થી ૨,૦૨૭ મીટરની ઊંડાઈએ હાઇડ્રોકાર્બન સ્તર મળી આવ્યું છે. સામાન્ય ટેસ્ટિંગમાં રોજના આશરે ૧,૦૦,૦૦૦ SCMD (સ્ટેન્ડર્ડ ક્યુબિક મીટર પર ડે) અને સતત કન્ટીન્યુઅસ ટેસ્ટિંગ દરમિયાન મહત્તમ ૨,૦૦,૦૦૦ SCMD (૨ લાખ SCMD) ના પીક ફ્લો રેટનો રકોર્ડ નોંધાયો છે.

ગેસની સાથે દૈનિક આશરે ૧૭૦ બેરલ કન્ડેન્સેટ (હળવું ક્રૂડ/તેલ) પણ પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે, જેની API ગ્રેવિટી ૫૫.૮ છે. કંપની દ્વારા હાલમાં માત્ર પે પાયલોટ ઝોનનું પરીક્ષણ થયું છે અને મત્સ્યપુરી ફોર્મેશનના ઉપરના અન્ય સ્તરોનું ટેસ્ટિંગ ચાલી રહ્યું હોવાથી કંપનીએ કુલ રિઝર્વ (કુલ કેટલો જથ્થો છે) નો આંકડો જાહેર કર્યો નથી.

ગેસ ક્યારથી કાઢી શકાશે અને કેટલા સમય સુધી ચાલશે?

આ એક ‘એપ્રેઇઝલ વેલ’ની શોધ છે. ઓઇલ ઇન્ડિયા હાલમાં અન્ય સ્તરોની ક્ષમતા ચકાસી રહી છે. ત્યારબાદ ક્ષેત્ર વિકાસ યોજના (Field Development Plan – FDP) તૈયાર કરી પાઇપલાઇન અને પ્લેટફોર્મ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્થાપિત કરવામાં આવશે. વ્યાપારી ધોરણે ગેસનું ઉત્પાદન શરૂ થતા લગભગ ૨ થી ૩ વર્ષનો સમય લાગી શકે છે.

કેટલા સમય સુધી ચાલી શકે: સમગ્ર ક્ષેત્રના તમામ ઝોનનું ટેસ્ટિંગ પૂર્ણ થયા બાદ જ આ વિસ્તારનું કુલ ક્ષેત્રફળ અને આયુષ્ય (Reserves Life) નક્કી થઈ શકશે, જે માટે કંપની દ્વારા આગળનું મૂલ્યાંકન ચાલી રહ્યું છે.

ભારતને કેટલી રાહત થશે? ઇમ્પોર્ટમાં ઘટાડો શક્ય છે?

ભારત તેની નેચરલ ગેસની જરૂરિયાતનો આશરે ૫૦% થી વધુ હિસ્સો વિદેશમાંથી LNG-લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ સ્વરૂપે આયાત કરે છે. બે લાખ SCMD નો પ્રવાહ એ સ્થાનિક સપ્લાય માટે ખૂબ જ સકારાત્મક ઉમેરો છે. જોકે, ભારતનો દૈનિક નેચરલ ગેસ વપરાશ આશરે ૧૭૦-૧૮૦ મિલિયન SCMD (MSCMD) છે. તેથી, માત્ર આ એક સિંગલ કૂવો દેશની આયાતમાં સીધો ૧ કે ૨ ટકાનો ઘટાડો ન કરી શકે. કેજી બેસિનમાં અન્ય ઓપરેટરો એટલે કે ઓઈલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન અને રિલાયન્સની સાથે ઓઇલ ઇન્ડિયાની આ નવી શોધ ઉમેરાતા તે દેશની સ્થાનિક સપ્લાય ક્ષમતાને વધારશે. તે વિદેશી હુંડિયામણ બચાવવામાં અને આયાતી એલેએનજી પરની અતિ-નિર્ભરતા ધીમે ધીમે ઘટાડવામાં ક્લચ રોલ ભજવશે.

ભારત સરકારે ૨૦૩૦ સુધીમાં દેશના કુલ એનર્જી મિક્સમાં નેચરલ ગેસનો હિસ્સો વર્તમાન ૬ ટકાથી વધારીને ૧૫ ટકા કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. દેશમાં જ આવી નાની-મોટી નવી શોધો થવાથી ગેસ આધારિત અર્થતંત્ર તરફ જવાનો ભારતનો રોડમેપ મજબૂત બનશે.