ક્રિપ્ટો રિપોર્ટિંગ માટે CBDT એ નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી: કોઈ નવો ટેક્સ નથી, પરંતુ એક્સચેન્જોએ તમામ વ્યવહારો ટ્રેક અને રિપોર્ટ કરવા પડશે
ગ્રાહકોની યોગ્ય તપાસ કરવા અને માહિતી આપવાની જવાબદારી ક્રિપ્ટો એસેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ પર નાખવામાં આવી, કોઈ નવો ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો નથી.
આવકવેરા વિભાગે ક્રિપ્ટો એસેટ્સના રિપોર્ટિંગ અંગે નવી ગાઇડન્સ બહાર પાડી છે. પરિણામે ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જો માટેના ડિસ્ક્લોઝરમાં વધુ પારદર્શિતા આવવાની અપેક્ષા છે. આ ગાઇડન્સ મારફતે કોઈ નવા કર અથવા પ્રક્રિયાઓ રજૂ કરવામાં આવી નથી. ક્રિપ્ટો રોકાણકારોએ પણ એ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે તેમના ડિસ્ક્લોઝર ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જો દ્વારા કરવામાં આવતા રિપોર્ટિંગ સાથે સુસંગત હોવા જરૂરી છે.
સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સિસના જણાવ્યા અનુસાર આ ગાઇડન્સ આપતી નોંધનો મૂળભૂત હેતુ રીપોર્ટિંગ ક્રિપ્ટો-એસેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને આવકવેરા કાયદા 2025 ની કલમ 509 અને આવકવેરા નિયમો, 2026 ના નિયમ 241 થી 244 અને ફોર્મ 167 હેઠળની રિપોર્ટિંગ જવાબદારીઓનું પાલન કરવા માટે માર્ગદર્શન પૂરું પાડવાનો છે.
તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “ઓઈસીડી (OECD) સાથે મળીને કામ કરતા ભારત સહિતના ભાગીદાર દેશો દ્વારા ક્રિપ્ટો-એસેટ રિપોર્ટિંગ ફ્રેમવર્ક સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું હોવાથી ક્રિપ્યો એસેટ રિપોર્ટિંગ ફ્રેમવર્ક પરની કોમેન્ટ્રી અને અન્ય સંબંધિત સામગ્રીનો પણ સંદર્ભ આપવામાં આવ્યો છે. પરિણામે ક્રિપ્ટો એસેટ રિપોર્ટિંગ ફ્રેમવર્કની જરૂર પડે ત્યારે તેનો સંદર્ભ લઈ શકાશે.”
તેમાં વધુમાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે કે આ ગાઇડન્સ નોટ અને તેના સંદર્ભમાં વારંવાર પૂછવામાં આવતા સવાલો-ફ્રિક્વન્ટલી આસ્કડ ક્વેશ્ચન્સમાં કશું પણ ક્રિપ્ટો-એસેટ્સના વ્યવહારોની મંજૂરી અથવા કાયદેસરતાને અસર કરતું ગણવામાં આવશે નહીં. “વધુમાં, ગાઇડન્સ નોટ અને પ્રશ્નોત્તરીમાં કંઈ પણ ક્રિપ્ટો-એસેટ્સના વ્યવહારો સંબંધિત નિયમન (રેગ્યુલેશન) તરીકે ગણવામાં આવશે નહીં,”
ગાઇડન્સ નોટ “ક્રિપ્ટો-એસેટ” ને મૂલ્યના ડિજિટલ પ્રતિનિધિત્વ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે જે વ્યવહારોને માન્ય અને સુરક્ષિત કરવા માટે ક્રિપ્ટોગ્રાફિકલી સુરક્ષિત ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ લેજર અથવા સમાન ટેક્નોલોજી પર આધારિત છે. તે વધુ સ્પષ્ટ કરે છે કે સંબંધિત ક્રિપ્ટો એસેટ્સ ત્રણ બાબતો સિવાય તમામ ક્રિપ્ટો એસેટ્સને લાગુ પડે છે – સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDC), સ્પષ્ટ કરેલ ઈલેક્ટ્રોનિક મની પ્રોડક્ટ્સ અને એવી ક્રિપ્ટો એસેટ્સ જેના માટે RCASP એ પર્યાપ્ત રીતે નિર્ધારિત કર્યું છે કે તેનો ઉપયોગ ચુકવણી અથવા રોકાણના હેતુઓ માટે થઈ શકતો નથી.
તેમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “માર્કેટપ્લેસ પર વેપાર થતા નોન-ફંજીબલ ટોકન્સ (NFTs) ને એવી અસ્કયામતો તરીકે ગણવામાં આવે છે જેનો ઉપયોગ ચુકવણી અથવા રોકાણના હેતુઓ માટે થઈ શકે છે અને તેથી તેને સંબંધિત ક્રિપ્ટો-એસેટ્સ ગણવામાં આવશે.”
માર્ગદર્શિકા નોંધને આવકારતા, ટેક્સ નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે આ ગાઇડન્સ નોટને ભારતમાં ક્રિપ્ટો-એસેટ્સના ટેક્સેશનમાં કોઈ મૂળભૂત ફેરફારને બદલે પાલન અને પારદર્શિતાના માપદંડ તરીકે જોવી જોઈએ.
નાંગિયા એન્ડ કંપનીના સિનિયર પાર્ટનર અમિત અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે RCASPs માટે હવે ક્રિપ્ટો વ્યવહારો સંબંધિત નિર્દિષ્ટ માહિતી એકત્રિત કરવી, ચકાસવી અને રિપોર્ટ કરવી જરૂરી છે. આ ફ્રેમવર્ક હેઠળ તેમણે ગ્રાહકોની યોગ્ય તપાસ (કસ્ટમર ડ્યુ ડિલિલિજન્સ) કરવી અને વપરાશકર્તાઓની ટેક્સ રેસિડન્સી નક્કી કરવી; નિર્ધારિત KYC અને કરદાતાની માહિતી એકત્રિત કરવી; રિપોર્ટ કરવા યોગ્ય ક્રિપ્ટો વ્યવહારોના રેકોર્ડ જાળવવા; અને ફોર્મ 167 હેઠળ નિર્ધારિત પદ્ધતિમાં વાર્ષિક વ્યવહારની માહિતી સબમિટ કરવી જરૂરી રહેશે.
તેમણે કહ્યું, “તેથી, CBDT મૂળભૂત રીતે એક સંસ્થાકીય રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ બનાવી રહ્યું છે જેના દ્વારા ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જો ટેક્સ સત્તાવાળાઓ માટે માહિતીનો પ્રાથમિક સ્ત્રોત બનશે, જે રીતે બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ હાલમાં અન્ય વૈશ્વિક રિપોર્ટિંગ ધોરણો હેઠળ કરે છે.”
