વિદેશથી આયાત કરાતા જોખમી કોસ્મેટિક્સથી પ્રજાને બચાવવા સેન્ટ્રલ ડ્રગ ઓથોરિટી આદેશ કર્યા
વિદેશથી આયાત કરવામાં આવતા અપ્રમાણિત કોસ્મેટિક્સ પર સર્વેલન્સ વધારવા રાજ્યોની લાઇસન્સિંગ ઓથોરિટીઝને સેન્ટ્રલ ડ્રગ ઓથોરિટીનો આદેશ
કોસ્મેટિક ઉત્પાદનોમાં પ્રતિબંધિત ઘટકોનો ઉપયોગ, લેબલ પર ગેરમાર્ગે દોરનારા દાવા, સારવાર માટે કોસ્મેટિક્સનો ઉપયોગ અને ઈન્જેક્શન દ્વારા કોસ્મેટિક્સનો ઉપયોગ આ એક્ટ અને રૂલ્સનું ઉલ્લંઘન
સ્થાનિક બજારમાં અપ્રમાણિત કોસ્મેટિક્સ (સૌંદર્ય પ્રસાધનો) ના આયાત અને વિતરણ સામે ભારે સતર્કતાના ભાગરૂપે, સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CDSCO) એ તેના ઝોનલ કાર્યાલયો અને દેશભરની સ્ટેટ લાઇસન્સિંગ ઓથોરિટીઝ (SLAs) ને આવા કોસ્મેટિક ઉત્પાદનો પર સર્વેલન્સ વધારવા માટે કહ્યું છે. કોસ્મેટિક્સ રૂલ્સ, ૨૦૨૦ ના સખત પાલન માટે દેશમાં કોસ્મેટિક્સ ઉત્પાદનોની આયાત અને ઉત્પાદનમાં હસ્તક્ષેપ કરવાના CDSCO ના કેટલાંક તાજેતરના પગલાંઓ પૈકીનું આ નવું પગલું છે.
એક તાજેતરના પરિપત્રમાં, ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલ (ઈન્ડિયા) ડૉ. રાજીવ સિંહ રઘુવંશીએ જણાવ્યું હતું કે CDSCO ના ધ્યાને આવ્યું છે કે આયાતી કોસ્મેટિક્સ માન્ય રજીસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ વિના સ્થાનિક બજારમાં વેચાઈ રહ્યા છે. DCGI એ જણાવ્યું હતું કે, “તદનુસાર, SLAs અને CDSCO ના ઝોનલ વડાઓને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ તેમના નિયંત્રણ હેઠળના ઇન્સ્પેક્ટોરેટને આવા કોસ્મેટિક ઉત્પાદનો પર ઉચ્ચ સ્તરીય સર્વેલન્સ રાખવા નિર્દેશ આપે.”
સેન્ટ્રલ ડ્રગ રેગ્યુલેટરે રજીસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ વિના ભારતમાં કોસ્મેટિક્સના પ્રવેશને અટકાવવા માટે તમામ પોર્ટ ઓફિસરોને આવી પ્રવૃત્તિઓ પર સખત નજર રાખવા પણ નિર્દેશ આપ્યો છે. ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ હેઠળ ૧૫ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૦ ના રોજ અધિસૂચિત કોસ્મેટિક્સ રૂલ્સ, ૨૦૨૦ ના નિયમ ૧૨(૧) અનુસાર, જ્યાં સુધી સેન્ટ્રલ લાઇસન્સિંગ ઓથોરિટી દ્વારા અથવા રૂલ ૫ હેઠળ આવી સત્તાઓ સોંપવામાં આવી હોય તેવા કોઈ અધિકારી દ્વારા આ નિયમો અનુસાર ઉત્પાદનની નોંધણી (રજિસ્ટ્રેશન) કરવામાં ન આવી હોય ત્યાં સુધી ભારતમાં કોઈ પણ કોસ્મેટિકની આયાત કરી શકાશે નહીં.
ઉલ્લેખનીય છે કે આ વર્ષે જૂનમાં, સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ રેગ્યુલેટરે કોસ્મેટિક્સ ઉત્પાદકો અને આયાતકારોને હેર કલર કોસ્મેટિક ઉત્પાદનો માટે નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કરવા અને લેબલ, પ્રોડક્ટ કમ્પોઝિશન અને પ્રોડક્ટ ક્વોલિટી સ્પેસિફિકેશનમાં કોઈપણ ફેરફાર અંગે નિયામકને તુરંત જાણ કરવા જણાવ્યું હતું. મે મહિનામાં, CDSCO ના કોસ્મેટિક્સ વિભાગ દ્વારા આયાતકારો સામે ગ્રાહકોને લેબલ દ્વારા ગેરમાર્ગે દોરવા અને બનાવટી દસ્તાવેજો રજૂ કરવા સહિતના કેસોમાં લેવાયેલાં કેટલાંક પગલાં બાદ, જાહેર જનતાને દેશમાં આ ક્ષેત્રમાં કોઈ ઉલ્લંઘન જણાય તો સેન્ટ્રલ અથવા સ્ટેટ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટીઝને રિપોર્ટ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી.
સેન્ટ્રલ ડ્રગ રેગ્યુલેટરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, ૧૯૪૦ હેઠળની વ્યાખ્યા મુજબ, કોસ્મેટિક એટલે સફાઈ, સુંદરતા વધારવા, આકર્ષકતા વધારવા અથવા દેખાવમાં ફેરફાર કરવા માટે માનવ શરીર અથવા તેના કોઈ ભાગ પર ઘસવા, રેડવા, છંટકાવ કરવા અથવા લગાવવા માટે બનાવવામાં આવેલી કોઈ પણ વસ્તુ, અને તેમાં કોસ્મેટિકના ઘટક તરીકે ઉપયોગ માટે નિર્ધારિત વસ્તુનો સમાવેશ થાય છે.
તે સમયે સ્ટેકહોલ્ડર્સને આપેલી નોટિસમાં રઘુવંશીએ જણાવ્યું હતું કે, “કોસ્મેટિક ઉત્પાદનોમાં પ્રતિબંધિત ઘટકોનો ઉપયોગ, લેબલ પર ગેરમાર્ગે દોરનારા દાવા, સારવાર માટે કોસ્મેટિક્સનો ઉપયોગ અને ઈન્જેક્શન દ્વારા કોસ્મેટિક્સનો ઉપયોગ આ એક્ટ અને રૂલ્સનું ઉલ્લંઘન કરે છે.”
કોસ્મેટિક્સને વ્યાખ્યાયિત કર્યા મુજબ માત્ર તેના નિર્ધારિત ઉપયોગ માટે જ સપ્લાય કરવાની મંજૂરી છે; વ્યાવસાયિકો કે વ્યક્તિઓ દ્વારા સારવારમાં કોઈ કોસ્મેટિકનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી નથી. કોસ્મેટિક્સ માત્ર માનવ શરીર કે તેના કોઈ ભાગને સાફ કરવા, સુંદર બનાવવા, આકર્ષકતા વધારવા કે દેખાવ બદલવા માટે જ છે.
લેબલિંગની જોગવાઈઓ અનુસાર, કોઈ પણ કોસ્મેટિક એવો કોઈ ખ્યાલ કે દાવો રજૂ કરી શકે નહીં જે ઉપભોક્તા માટે ખોટો અથવા ગેરમાર્ગે દોરનારો હોય. વધુમાં, કન્ટેનર, લેબલ કે વ્રેપર પર ઉત્પાદક દ્વારા લખાયેલ કે નોંધાયેલ કોઈ પણ લખાણ કે નિશાનને કોઈ પણ વ્યક્તિ બદલી, ભૂંસી કે ખરાબ કરી શકશે નહીં.
ઇંજેક્ટેબલ (ઈન્જેક્શન દ્વારા આપવાના) ફોર્મ્યુલેશન તરીકે સપ્લાય થતા પ્રોડક્ટ્સ કોસ્મેટિક્સની વ્યાખ્યા હેઠળ આવતા નથી. ગ્રાહકો, પ્રોફેશનલ્સ અથવા એસ્થેટિક ક્લિનિક્સ દ્વારા ઈન્જેક્શન તરીકે કોઈ પણ કોસ્મેટિકનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી નથી. કોસ્મેટિક્સ માત્ર માનવ શરીર પર ઘસવા, રેડવા કે છંટકાવ કરવા માટે જ નિર્ધારિત છે.
