વિલંબથી રિટર્ન ફાઇલ કરનારી મલ્ટીસ્ટેટ કોઓપરેટીવ સોસાયટીઓને કોઓપરેટીવ રજિસ્ટ્રારની નોટિસ
મલ્ટીસ્ટેટ કોઓપરેટીવ સોસાયટીઓ સામે અમિત શાહના સહકારિતા મંત્રાલયની સૂચનાથી મોટું કોમ્પ્લાયન્સ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું
કેન્દ્ર સરકારના સહકારિતા મંત્રાલયે સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રાર ઓફ કોઓપરેટિવ સોસાયટીઝના માધ્યમથી નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં વાર્ષિક રિટર્ન ફાઇલ ન કરવા બદલ સેંકડો મલ્ટી-સ્ટેટ કોઓપરેટિવ સોસાયટીઝને નોટિસો પાઠવી છે. તેમને તત્કાળ રિટર્ન ફાઈલ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
મલ્ટી-સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટીઝ એક્ટ- 2002 ની જોગવાઈઓ હેઠળ તમામ નોંધાયેલી મલ્ટી સ્ટેટ કોઓપરેટીવ સોસાયટીઓએ નાણાકીય વર્ષ પૂરું થયાના છ મહિનાની અંદર સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રાર કોઓપરેટીવ સોસાયટીના ઓનલાઇન પોર્ટલ પર તેમના વાર્ષિક રિટર્ન સબમિટ કરવાના રહે છે, જે મુજબ 30 સપ્ટેમ્બર પાલન માટેની અંતિમ સમયમર્યાદા છે. જોકે, મોટી સંખ્યામાં સોસાયટીઓ, ખાસ કરીને ક્રેડિટ અને થ્રિફ્ટ કોઓપરેટિવ સોસાયટીઓ, આ કાયદાકીય જરૂરિયાત પૂરી કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રાર દ્વારા જારી કરાયેલી જાહેર નોટિસોમાં દિલ્હી, હરિયાણા, રાજસ્થાન, તમિલનાડુ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ અને મહારાષ્ટ્ર સહિતના અનેક રાજ્યોમાં વ્યાપક ઉલ્લંઘન જોવા મળ્યું છે. રિપોર્ટ મુજબ, ઉલ્લંઘન કરનારાઓમાં મહારાષ્ટ્રનો હિસ્સો સૌથી વધુ છે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યવાહી સહકાર ક્ષેત્રમાં શાસનનાં ધોરણોને મજબૂત કરવા, પારદર્શિતા લાવવા અને જવાબદારી નક્કી કરવા માટે સહકાર મંત્રાલયના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. રજિસ્ટ્રારે ચેતવણી આપી છે કે જે સોસાયટીઓ પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહેશે તેમને એક્ટની કલમ 104(1) હેઠળ દંડ થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, કલમ 43(2)(e) હેઠળ જવાબદાર ડિરેક્ટરો અને હોદ્દેદારોને બોર્ડની ચૂંટણી લડવા માટે ગેરલાયક પણ ઠેરવી શકાય છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ કડક કાર્યવાહી એવો સંદેશ આપે છે કે હવે સહકારી સંસ્થાઓ કાયદાકીય નિયમોની અવગણના કરી શકશે નહીં. આ પગલાથી નિષ્ક્રિય સોસાયટીઓ નિયમોનું પાલન કરતી થશે અને સહકારી ક્ષેત્રમાં વધુ વ્યાવસાયીકરણ અને પારદર્શિતા આવશે.
સહકારિતા મંત્ર્યાલયના માધ્યમથી આપવામાં આવેલી નોટિસ પછી દંડથી બચવા માટે અને ડિરેક્ટર્સને ડિસ્ક્વોલિફાય થતાં અટકાવવા માટે સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રારમાં રિટર્ન ફાઈલ કરીને બધું સમુંસુતરું કરી દેવાના પગલાં લેવા જોઈએ. મલ્ટીસ્ટેટ કોઓપરેટીવ સોસાયટીઓએ જૂના અને નવા મળીનેતમામ વાર્ષિક રિટર્ન 30મી સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં ભરી દેવાના રહેશે. તમને ફિઝિકલ નોટિસની કોપી મળે ત્યાં સુધી રાહ જોતા નથી. પરિસ્થિતિ સુધારી લેવા રિટર્ન ફાઈલ કરવાની તૈયારી શરૂ કરી દેવી જોઈએ. આ તૈયારી થઈ જાય એટલે સીઆરસીએસના પોર્ટલ પર તેને અપલોડ કરી દેવા જોઈએ.
તદુપરાંત પેનલે મંજૂર કરેલી નવી પેનલમાં સ્થાન ધરાવતા સી.એ.ની મદદથી તમારું સ્ટેચ્યુટરી રિટર્ન ફાઈલ કરી દો. પેનલમાં 9248 સીએની પેઢીને સ્થાન આપવામાં આવેલું છે.કલમ 104(1) હેઠળ કોઈ દંડ કરવામાં આવ્યો હોય તો તે દંડની રકમ પણ જમા કરાવી દેવાની રહેશે. તમે રિટર્ન ફાઈલ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છો તેવો અહેસાસ નોટિસ આપનાર સંસ્થાને કરાવવો જરૂરી છે. ખરાબ ઇમેજ ધરાવતી વ્યક્તિને બોર્ડમાં સ્થાન ન આપો. તમારા બોર્ડના સભ્ય લાંબા સમય સુધી પાત્રતા ધરાવતા રહે તેની કાળજી રાખો. બોર્ડના કોઈપણ સભ્ય ડિફોલ્ટર બનેલી સોસાયટી સાથે સંકળાયેલા ન હોય તેની પણ તકેદારી રાખો. કલમ 43 (2) (e) હેઠળ બોર્ડના એક પણ મેમ્બરને ડિસ્ક્વોલિફાય કરી દેવામાં આવશે તો તમારી સંસ્થાને પણ નિષ્ક્રિય કરી દેવાની નોબત આવી શકે છે.
ઓડિટ રિપોર્ટમાં કોઈ ક્ષતિ હોય તો તે દૂર કરી દો. ઓડિટ રિપોર્ટમાં સોસાયટીની વિરુદ્ધ જાય તેવો મંતવ્યો વ્યક્ત કરેલા ન હોવા જોઈએ. તેમ જ નાણાંકીય મિસમેનેજમેન્ટ કરવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવેલું ન હોવું જોઈએ. ગયા વર્ષના કોન્કરન્ટ ઓડિટમાં વિગતો જાણવા મળ્યા પછી સંસ્થાની કામગીરીમાં સુધારો થયો હોવાનું દર્શાવો. સીઆરસીએસની પેનલમાંથી જ તમારા ઓડિટ માટે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટની નિમણૂક કરો. તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા સુધારાને પરિણામે ક્વોલિફાઈડ ઓડિટર મળવા સરળ બની ગયા છે.
