આવકવેરા પછી હવે સી-જીએસટીમાં પણ ફેસલેસ એસેસમેન્ટની સિસ્ટમ આવશે
સીજીએસટીમાં આવી રહ્યું છે ‘ફેસલેસ એસેસમેન્ટ’: ભ્રષ્ટાચાર પર લગામ અને વેપારીઓ માટે મોટો સુધારો આવશે
વ્યવસ્થા માત્ર સીજીએસટી (કેન્દ્રીય જીએસટી) રજિસ્ટ્રેશન ધરાવતા વેપારીઓ માટે લાગુ કરવામાં આવશે. આના માટે GST કાઉન્સિલની મંજૂરીની જરૂર રહેશે નહીં
રાજ્યો માટે આ સિસ્ટમ મર્યાદિત કે મરજિયાત રહેશે અને ભવિષ્યમાં તેની સફળતા બાદ રાજ્યો પણ તેને અપનાવી શકશે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જીએસટી હેઠળ નોંધાયેલા દેશના કરોડો નાના-મોટા વેપારીઓ અને ઉદ્યોગો માટે એક અત્યંત રાહતજનક નીતિગત સુધારાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે. આવકવેરા અને કસ્ટમ્સ વિભાગમાં ફેસલેસ સિસ્ટમની સફળતા બાદ, હવે કેન્દ્રિય ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ-CGST હેઠળ પણ ‘ફેસલેસ એસેસમેન્ટ’ શરૂ કરવાની યોજના છે.
નાણા મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ વ્યવસ્થા માત્ર સીજીએસટી (કેન્દ્રીય જીએસટી) રજિસ્ટ્રેશન ધરાવતા વેપારીઓ માટે લાગુ કરવામાં આવશે. આના માટે GST કાઉન્સિલની મંજૂરીની જરૂર રહેશે નહીં. રાજ્યો માટે આ સિસ્ટમ મર્યાદિત કે મરજિયાત રહેશે અને ભવિષ્યમાં તેની સફળતા બાદ રાજ્યો પણ તેને અપનાવી શકશે. આ યોજનાનો મુસદ્દો ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધીમાં જાહેર જનતા અને ઉદ્યોગોના સૂચનો માટે રજૂ કરાશે અને નવા નાણાકીય વર્ષ એટલે કે ૧ એપ્રિલ ૨૦૨૭થી તેનો અમલ કરવાની યોજના છે.
ભ્રષ્ટાચાર કેટલો અને કેવી રીતે ઓછો થશે?
ફેસલેસ એસેસમેન્ટનો મુખ્ય હેતુ કરદાતા અને ટેક્સ અધિકારી વચ્ચેનો પ્રત્યક્ષ સંપર્ક નાબૂદ કરવાનો છે. આનાથી ભ્રષ્ટાચાર પર નીચે મુજબ આકરો પ્રહાર થશે:
-
અધિકારીઓની મનસ્વીતા પર રોક: જ્યારે કરદાતાને એ જ ખબર નહીં હોય કે તેનો કેસ દેશના કયા ખૂણે રહેલા કયા અધિકારી પાસે છે, ત્યારે પ્રત્યક્ષ લાંચ-રુશ્વત, સેટલમેન્ટ કે ગેરકાયદેસર દબાણ ઊભું કરવાની શક્યતાઓ નગણ્ય થઈ જશે.
-
પારદર્શક પ્રક્રિયા: નોટિસ, ઓડિટ, વિગતો મંગાવવી, રિફંડ ક્લેમ કે જવાબ રજૂ કરવાની તમામ પ્રક્રિયા ઓનલાઈન કમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ રુટ દ્વારા રેન્ડમલી-ગમે તે અધિકારીઓને ફાળવવામાં આવશે.
-
ડુપ્લિકેશન અને હેરાનગતિ અટકશે: એક જ કંપનીની અલગ-અલગ જગ્યાએ આવેલી શાખાઓ પર અલગ-અલગ અધિકારીઓ દ્વારા વારંવાર ચલાવાતા ઓડિટ અને ચકાસણીઓ બંધ થશે.
વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોને કેટલી અને કેવી રાહત મળશે?
હાલમાં સીજીએસટી હેઠળ આશરે ૬૫ લાખ રજિસ્ટ્રેશન છે, જેમાંથી લગભગ ૩.૩ લાખથી વધુ એવા કિસ્સાઓ છે કે જેઓ એક કરતાં વધુ સીજીએસટી ક્ષેત્રાધિકાર-કાર્યક્ષેત્રનો સામનો કરી રહ્યા છે. દેશના અલગ-અલગ રાજ્યો કે એક જ રાજ્યના અલગ-અલગ ઝોનમાં બિઝનેસ ધરાવતી મોટી કંપનીઓએ જુદી જુદી કચેરીઓના ધક્કા ખાવા પડે છે.
ફેસલેસ એસેસમેન્ટથી વેપારીઓને નીચે મુજબના મોટા ફાયદા થશે:
૧. એકરૂપતા અને સમયની બચત: અલગ-અલગ અધિકારીઓના અલગ-અલગ વલણ કે અર્થઘટનને બદલે આખા દેશમાં એકસમાન અને સુવ્યવસ્થિત પ્રોસેસ બનશે, જેનાથી કાયદાકીય પાલનમાં જતો સમય બચશે.
૨. વેપાર પર સંપૂર્ણ ધ્યાન: રજિસ્ટ્રેશન, સુધારા, ઓડિટ અને રિફંડ ક્લેમ જેવી બાબતો ફેસલેસ થવાથી વેપારીઓએ સરકારી કચેરીઓના ચક્કર કાપવા નહીં પડે અને તેઓ પોતાના મૂળ ધંધા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે.
૩. ઝડપી રિફંડ અને એસેસમેન્ટ: આઈટી આધારિત એકીકૃત તંત્ર હોવાથી અટકેલા કેસો અને રિફંડનો ઝડપથી નિકાલ થશે.
ડેલોઈટ (Deloitte) જેવા નિષ્ણાતોના મતે, જીએસટી અને ઉદ્યોગો વચ્ચેની દૈનિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયાને ડિજિટલ અને અનામી બનાવવી એ ‘ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ’ માટે દિશામાં માઈલસ્ટોન સાબિત થશે. આ પગલું પ્રમાણિક કરદાતાઓનો વિશ્વાસ વધારશે અને કર પ્રશાસનમાં પારદર્શિકતા લાવશે.
Tags: Asit Ranjan Mishra GST article Automated GST Compliance Business compliance time saving Business news Gujarat GST Central GST reforms CGST jurisdiction integration CGST multi state operations CGST portal updates Corporate tax efficiency GST Digital tax administration India Ease of doing business GST Faceless assessment CGST India Faceless tax scrutiny India Finance Ministry GST proposal GST audit duplication reduction GST enforcement and compliance GST faceless assessment 2026 GST news October 2026 GST refund faceless process GST registration reforms Income Tax vs GST faceless assessment Indian economy tax updates Indian trade and tax reforms Indirect tax administration reforms MS Mani Deloitte GST quote New financial year GST rules Public consultation GST faceless Reducing corruption in GST Tax harassment prevention GST Tax officer interface reduction Taxpayer relief GST compliance transparent tax system India Unified GST audit mechanism આર્થિક સમાચાર ભારત ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ જીએસટી ઓનલાઈન ટેક્સ ચકાસણી કરદાતા અનુકૂળ જીએસટી કરદાતા માર્ગદર્શન જીએસટી કેન્દ્રીય કર પ્રશાસન કેન્દ્રીય જીએસટી નીતિ સુધારા કોર્પોરેટ ટેક્સ સુધારા જીએસટી ઓડિટ પ્રક્રિયા સરળ જીએસટી કાયદાકીય માર્ગદર્શન જીએસટી ન્યૂઝ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ જીએસટી પાલન સમય બચત જીએસટી પોર્ટલ ફેરફારો જીએસટી ફેસલેસ એસેસમેન્ટ જીએસટી રજિસ્ટ્રેશન નિયમો જીએસટી રિફંડ ક્લેમ ઓનલાઈન જીએસટીમાં ભ્રષ્ટાચાર મુક્તિ ટેક્સ અધિકારીઓની મનસ્વીતા પર રોક ટેક્સ વિભાગ અને વેપારીઓ ડિજિટલ જીએસટી તંત્ર નાણા મંત્રાલય જીએસટી જાહેરાત નાના વેપારીઓ જીએસટી રક્ષણ પારદર્શક કર સિસ્ટમ ભારત ફેસલેસ ઇન્કમ ટેક્સ અને જીએસટી ફેસલેસ ટેક્સ એસેસમેન્ટ ભારત બિઝનેસ સમાચાર ગુજરાતી ભારતીય જીએસટી કાયદાકીય ફેરફારો મલ્ટી સ્ટેટ બિઝનેસ જીએસટી વેપાર ધંધા સુરક્ષા વેપારીઓને જીએસટી રાહત વ્યાપારી સમાચાર ગુજરાત સરકારી નીતિઓ અને વેપાર સીજીએસટી ફેસલેસ સિસ્ટમ
