વડાપ્રધાન મોદીએ કૃષિ ક્ષેત્રમાં સ્પેસ ટેકનોલોજીનો વધુ ઉપયોગ કરવા હાકલ કરી
વડાપ્રધાન મોદીએ કૃષિ ક્ષેત્રમાં સ્પેસ ટેકનોલોજીનો વધુ ઉપયોગ કરવા હાકલ કરી
સેટેલાઇટ-આધારિત ટેકનોલોજી અને અન્ય સ્પેસ એપ્લિકેશન્સ ખેડૂતોને વધુ માહિતીસભર નિર્ણયો લેવામાં અને ઉત્પાદકતા સુધારવામાં મદદ કરી શકે તેવી ટેક્નોલોજી તૈયાર કરી આપો
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ખેડૂતો અને ગ્રામીણ સમુદાયો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી પડકારોનો ઉકેલ લાવવા માટે ભારતના ઝડપથી વિસ્તરી રહેલા ખાનગી સ્પેસ સેક્ટરની ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવા વિજ્ઞાનીઓને હાકલ કરી છે. તેમણે કૃષિ, પશુપાલન, ડેરી અને પર્યાવરણ સુરક્ષામાં સ્પેસ ટેકનોલોજીનો વ્યાપક ઉપયોગ કરવા માટેના વિકલ્પોની તલાશ કરવા હાકલ કરી છે.
ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના છેલ્લાસપ્તાહમાં નવી દિલ્હી ખાતે ૨૦ ભારતીય સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સના સીઈઓ અને સ્થાપકો સાથેની વાતચીત કરતાં વડાપ્રધાને સાહસિકોને પરંપરાગત સ્પેસ એપ્લિકેશન્સથી આગળ વધીને લોકોના રોજિંદા જીવનમાં સીધો સુધારો કરી શકે તેવી ટેકનોલોજી ડેવલપ કરવા જણાવ્યું હતું. તેમણે ખાસ કરીને સ્પેસ ટેકનોલોજી કંપનીઓ, કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ અને સરકારી વિભાગો વચ્ચેના સહયોગ પર ભાર મૂક્યો હતો. આ સહયોગને પરિણામે સેટેલાઇટ-આધારિત ટેકનોલોજી અને અન્ય સ્પેસ એપ્લિકેશન્સ ખેડૂતોને વધુ માહિતીસભર નિર્ણયો લેવામાં અને ઉત્પાદકતા સુધારવામાં મદદ કરી શકે છે.
તેમાં સેટેલાઇટ ટેકનોલોજી, સ્પેસ ઇન્ટેલિજન્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ આધારિત હાઇપર લોકલ હવામાન અને ક્લાઇમેટ ઇન્ટેલિજન્સ ક્ષેત્રે કામ કરતા સ્ટાર્ટઅપ્સ સામેલના નિષ્ણાતો મોજૂદ હતા. તેમના પ્રયાસો ભારતના સ્પેસ અને કૃષિ ક્ષેત્રો વચ્ચે વધુ ગાઢ સંકલન માટેની તકો ઊભી કરે છે. સ્પેસ-આધારિત ટેકનોલોજી પહેલેથી જ ભારતની આધુનિક કૃષિ મોનિટરિંગ સિસ્ટમનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની રહી છે. પાક મોનિટરિંગ, ઉત્પાદન પૂર્વાનુમાન, આપત્તિ મૂલ્યાંકન અને કૃષિ આયોજન માટે સેટેલાઇટ ઇમેજરી, રિમોટ સેન્સિંગ, જિયોગ્રાફિક ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ્સ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ઉદાહરણ તરીકે, સરકારના ફસલ પ્રોગ્રામ કેટલાક રાજ્યોમાં મુખ્ય પાકો માટે લણણી પહેલા ઉત્પાદન પૂર્વાનુમાન જનરેટ કરવા માટે મલ્ટિસ્પેક્ટ્રલ અને સિંથેટિક એપરચર રડાર સેટેલાઇટ ડેટાનો ઉપયોગ કરે છે. સેટેલાઇટ-આધારિત સિસ્ટમ્સ વનસ્પતિની સ્થિતિ, જમીનની ભેજ, દુષ્કાળ, પૂર અને કરા પડવાથી થતા નુકસાન અંગે પણ માહિતી પૂરી પાડી શકે છે. આવી માહિતી પાક આયોજન, સિંચાઈ, હવામાન-જોખમ સંચાલન, પાક વીમો અને આપત્તિ પ્રતિભાવ સંબંધિત નિર્ણયોને સમર્થન આપી શકે છે.
ખાનગી સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ્સની વધતી જતી ભાગીદારી ખેડૂત-કેન્દ્રિત અને વ્યાપારી રીતે સ્કેલેબલ ઉકેલો બનાવીને આ પરિવર્તનને વધુ ઝડપી બનાવી શકે છે. હાઇપરલોકલ હવામાન ઇન્ટેલિજન્સ, સેટેલાઇટ-આધારિત પાક આરોગ્ય મૂલ્યાંકન, વાવેતર વિસ્તારનો અંદાજ, દુષ્કાળ મોનિટરિંગ અને ઉપજ પૂર્વાનુમાન ખેડૂતો અને કૃષિ સંસ્થાઓને બદલાતી ખેતરની પરિસ્થિતિઓ તરફ વધુ ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપવામાં મદદ કરી શકે છે. કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ અને વિભાગો સાથેનો સહયોગ જટિલ સેટેલાઇટ ડેટાને વ્યવહારુ સલાહમાં રૂપાંતરિત કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે જેને ખેડૂતો સમજી શકે અને ઉપયોગ કરી શકે તેવી ટેકનોલોજી તૈયાર કરવા પણ જણાવ્યુ હતું.
