પોપકોર્ન બનાવવાની દેશની નવી ઓરિજિનલ મકાઈની વરાયટી ડેવલપ કરવામાં આવી
દેશની પ્રથમ ‘નોન-જીએમઓ’ હાઈ-એક્સપાન્શન પોપકોર્ન મકાઈનું હાઇબ્રિડ વરાયટી તૈયાર
નવી હાઇબ્રિડ મકાઈની ખેતીને ઝડપથી વધી રહેલા ફૂડ-પ્રોસેસિંગ અને સ્નેક-ફૂડ ઉદ્યોગો સાથે જોડીને ખેડૂતો માટે નવી તકો ખોલી શકે છે
ભારતે ઓગસ્ટ ૨૦૨૬માં આંધ્રપ્રદેશ ખાતે દેશના પ્રથમ સ્વદેશી બિન-જનીન પરિવર્તિત એટલે કે જિનેટિકલી મોડીફાઈડ ન કરેલી અને હાઈ-એક્સપાન્શન (વધુ ફૂલવાની ક્ષમતા ધરાવતા) પોપકોર્ન બનાવવાની હાઈબ્રિડ મકાઈ લોન્ચ કરી છે. આ સાથે જ ભારતના વિજ્ઞાનીઓએ વિશિષ્ટ બિયારણ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. આ વિકાસ ભારતના પોપકોર્ન ઉદ્યોગ અને મકાઈની વેલ્યુ-ચેઈન માટે એક મોટી સિદ્ધિ છે.
‘ગૌરમે પોપકોર્નિકા’ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા આ નવા હાઇબ્રિડ વરાયટીનો મુખ્ય હેતુ આયાતી પોપકોર્ન જિનેટિક્સ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને સ્થાનિક બિયારણ તેમજ ઉત્પાદન ક્ષમતાને મજબૂત કરવાનો છે. પોપકોર્ન એ મકાઈનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે, જેમાં ઉચ્ચ પોપિંગ ક્વોલિટી (ધાણી ફૂટવાની ગુણવત્તા) અને મકાઈ ફૂલીને ફાટીને મોટી થવાની ક્ષમતા માટે તેમના ચોક્કસ જિન્સ-જનીની લક્ષણોની હોવા જરૂરી છે.
આ નવી હાઇબ્રિડ મકાઈની ખેતીને ઝડપથી વધી રહેલા ફૂડ-પ્રોસેસિંગ અને સ્નેક-ફૂડ ઉદ્યોગો સાથે જોડીને ખેડૂતો માટે નવી તકો ખોલી શકે છે. સામાન્ય મકાઈ, જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પશુ આહાર, સ્ટાર્ચ અને ઔદ્યોગિક કામગીરી માટે થાય છે, તેનાથી વિપરીત પોપકોર્નનું મજબૂત ગ્રાહક બજાર છે અને તે પ્રોસેસિંગ, પેકેજિંગ તથા બ્રાન્ડિંગ દ્વારા વધુ વળતર આપી શકે છે.
આ સિદ્ધિ ખેડૂતોને પ્રોસેસર્સ અને સંગઠિત બજારો સાથે જોડવાની ક્ષમતા પણ દર્શાવે છે. મજબૂત સ્થાનિક પોપકોર્ન વેલ્યુ-ચેઈન ખેડૂતોને આવી વિશિષ્ટ મકાઈની ખેતી તરફ વળવા પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે, તેની સાથે જ બિયારણ ઉત્પાદકો, પ્રોસેસર્સ, સાહસિકો અને ખાદ્ય વ્યવસાયો માટે નવી તકો ઊભી કરી શકે છે. સ્થાનિક સ્તરે વિકસિત બિયારણ ભારતીય વાતાવરણ અને આબોહવાને વધુ અનુકૂળ રહેશે, જેથી ખેડૂતોને સરળતાથી બિયારણ મળશે અને વિદેશી ટેકનોલોજી પરનો આધાર ઘટશે.
આ લોન્ચિંગ એવા સમયે થયું છે જ્યારે ભારતનું મકાઈ ક્ષેત્ર પરંપરાગત ઉત્પાદનથી આગળ વધીને ઝડપથી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરી રહ્યું છે. મકાઈનો ઉપયોગ હવે ફૂડ પ્રોસેસિંગ, પશુ આહાર, સ્ટાર્ચ, બાયોફ્યુઅલ (ઈથેનોલ) અને અન્ય મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનોમાં થઈ રહ્યો છે. આવી વિશેષ હાઇબ્રિડ જાતોનો સ્વદેશી વિકાસ દેશના બિયારણ સંશોધન નવતર પ્રયોગોને મજબૂત બનાવશે. ઉપરાંત, સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પોપકોર્ન ઉદ્યોગના વિસ્તરણની ઉત્તમ સંભાવનાઓ રહેલી છે.
મહત્વની બાબત
અત્યાર સુધી ભારત પોપકોર્ન મકાઈના ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા બિયારણો માટે આયાત પર નિર્ભર હતું. સ્વદેશી જિનેટિકલી મોડિફાઈડ ન કરેલા હાઇબ્રિડ મકાઈ આવવાથી આયાત કરવા પાછળ થતો ખર્ચ ઘટશે. બીજું, પરંપરાગત મકાઈની સરખામણીએ પોપકોર્ન મકાઈ ખેડૂતો માટે વધુ નફાકારક પાક સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે તેનો સીધો સંબંધ સ્નેક-ફૂડ અને પ્રોસેસિંગ ઈન્ડસ્ટ્રી સાથે છે. ત્રીજું ભારતીય આબોહવાને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરાયેલું બિયારણ ખેડૂતોને વધુ ઉત્પાદકતા આપે છે.
