પાવર સેક્ટરની કંપનીઓના શેર્સ રાખી મૂકાય કે પછી વેચી દેવા જોઈએ, આટલું વાંચો
વધી રહેલા ખર્ચ અને અમલીકરણમાં વિલંબને કારણે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭માં બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમના ઇન્સ્ટોલેશનની ગતિ ધીમી પડી શકે છે.
સુઝલોન, ટાટા પાવર, એનટીપીસી ગ્રીન, પ્રીમિયર અને અન્ય પાવર શેરો માટે રેટિંગ્સ, ટાર્ગેટ પ્રાઈઝ તથા ભાવિ ચાલ પર નજર રાખવી જરૂરી છે
અમદાવાદઃ ‘એમ્બિટ ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇક્વિટીઝ’ના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમની કિંમતો તાજેતરના મહિનાઓમાં આશરે $૧૫/kWh વધીને, તમામ ડ્યુટી અને ખર્ચ સાથે (લેન્ડેડ, પોસ્ટ-ડ્યુટી ડીસી કન્ટેનર બેઝિસ પર) લગભગ યુએસ $૮૦/kWh થઈ ગઈ છે, જેના કારણે ખરીદીની પ્રક્રિયા નોંધપાત્ર રીતે ધીમી પડી છે. એમ્બિટના અહેવાલ મુજબ, ઉદ્યોગ હવે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ માં માત્ર 5GWh ના વધારાના ઇન્સ્ટોલેશનની અપેક્ષા રાખે છે, જેનાથી કુલ સ્થાપિત ક્ષમતા ૧૩-૧૫GWh સુધી પહોંચશે, જે સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટીના ૨૩GWh ના લક્ષ્યાંક કરતાં ઘણી ઓછી છે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે આ મંદી આક્રમક બિડિંગ (ઊંચી બોલી), બેટરી લાઇફસાઇકલના અર્થશાસ્ત્રની નબળી સમજ અને ઉત્પાદનના અમલીકરણમાં થયેલા વિલંબ પછી બજારની વ્યાપક પુનઃગોઠવણી દર્શાવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭માં બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમના એકમો ઓછા શરૂ થયા હોવાથી સોલર પાવર ઉત્પાદકો માટે પાવર કાપનું જોખમ ઊભું થાય છે, જ્યારે સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વિલંબ સ્પેશિયાલિટી કેમિકલ્સ કંપનીઓ માટે નકારાત્મક છે.
ઇન્સ્ટોલેશન અપેક્ષા કરતાં ધીમું
અદાણીએ ખાવડા ખાતે ૩.૩૭GWh ની બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ-બીઈએસએસ સિસ્ટમ પહેલેથી જ કાર્યરત કરી દીધી છે, જે અહેવાલમાં વિશ્વના બીજા ક્રમના સૌથી મોટા સિંગલ-સાઇટ બેટરી એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમના ઇન્સ્ટોલેશન તરીકે ઓળખાવવામાં આવી છે. ભારતની વર્તમાન આશરે ૮.૫GWh ની સ્થાપિત ક્ષમતામાં આ મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. કંપની અન્ય ૧૧GWh ની ક્ષમતા વિકસાવી રહી છે, જો કે એમ્બિટના મતે તે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૮ માં કાર્યરત થવાની વધુ સંભાવના છે.
આક્રમક બિડિંગ અને અમલીકરણના પડકારો
કેટલાંક ડેવલપર્સે બેટરીની ક્ષમતામાં ઘટાડો (ડિગ્રેડેશન), સાઇકલ લાઇફ, સહાયક વપરાશ અને લાઇફસાઇકલ મેનેજમેન્ટની જરૂરિયાતોને સંપૂર્ણપણે ધ્યાનમાં લીધા વિના આક્રમક રીતે બિડિંગ કર્યું હતું. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે બીઈએસએસનું અર્થશાસ્ત્ર સોલર કરતાં વધુ જટિલ છે, જે ઓપરેટિંગ ધારણાઓને નિર્ણાયક બનાવે છે. સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટી ભવિષ્યના ટેન્ડરો માટે વધુ કડક ટેકનિકલ લાયકાતના ધોરણો પર વિચાર કરી રહી છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાન કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સના રિ-ટેન્ડરિંગ (ફરીથી ટેન્ડર બહાર પાડવા) નું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે. સરકાર ૪૦-૫૦ ટકા સ્થાનિક-સામગ્રીની જરૂરિયાતો સાથે વધારાના ૪૦GWh ની વાયેબિલિટી ગેપ ફંડિંગ સહાય આપવા પર પણ વિચાર કરી રહી છે.
પ્રોજેક્ટ્સ અને મર્ચન્ટ વળતર
ફર્મ એન્ડ ડિસ્પેચેબલ રિન્યુએબલ એનર્જી-એફડીઆરઈ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે જોડાયેલા મોટાભાગના બીઈએસએસ પ્રોજેક્ટ્સ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૮ માં જ કાર્યરત થવાની સંભાવના છે, કારણ કે કેટલાક સફળ બિડર્સે હજી સુધી ખરીદીના ઓર્ડર આપ્યા નથી. જ્યાં સુધી ગ્રીડ સ્ટેશન ઉપલબ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી એફડીઆરઈ પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ-પીપીએની સમયમર્યાદા પહેલા કમિશનિંગ આગળ વધી શકે નહીં.
જો કે એફડીઆરઈ પ્રોજેક્ટ્સમાં બીઈએસએસનો મૂડી ખર્ચ ઓછો હોય છે કારણ કે સ્ટોરેજ સિસ્ટમ સોલર અને વિન્ડ પાવર સાથે પૂલિંગ સબસ્ટેશન શેર કરી શકે છે, પરંતુ આ લાભ સ્ટેન્ડઅલોન (સ્વતંત્ર) પ્રોજેક્ટ્સને મળતો નથી. ઉદ્યોગ જગત દ્વારા રૂ. ૧૦/kWh ની એક્સચેન્જ પ્રાઇસ કેપ (કિંમત મર્યાદા) હટાવવાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે, કારણ કે ગ્રીડ ઇન્ડિયાના TRAS પ્રોક્યોરમેન્ટ હેઠળ કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સ કથિત રીતે રૂ. ૨૦/kWh ની નજીક કમાણી કરી રહ્યા છે. જો કે, મર્ચન્ટ આર્બિટ્રેજ લાંબા સમય સુધી ટકાઉ રહેવાની શક્યતા નથી અને લાંબા ગાળાનું વળતર વિવિધ કમાણીના સ્ત્રોતો (સ્ટેક્ડ રેવન્યુ સ્ટ્રીમ્સ) પર નિર્ભર રહેશે.
ઉત્પાદનમાં વિલંબ યથાવત
પ્રોડક્શન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) મેળવનારા સેલ પ્રોજેક્ટ્સમાં અમલીકરણ અપેક્ષા કરતાં ધીમું રહ્યું છે. રિલાયન્સે બે વર્ષની મુદત વધારવાની માંગ કરી છે, ઓલાએ સમયમર્યાદા અને ક્ષમતામાં ફેરફાર માટે જણાવ્યું છે, અને એક્સાઇડે ક્ષમતા કાર્યરત કરી હોવા છતાં વ્યાપારી શિપમેન્ટ હજી મર્યાદિત છે. ટેક્નોલોજી-ટ્રાન્સફરની સમસ્યાઓ, જટિલ લર્નિંગ કર્વ અને અપેક્ષા કરતાં ઓછી માંગને કારણે આ વિલંબ થયો છે. દેશમાં બેટરી પેકની ક્ષમતા ૫૦-૨૦૦GWh અંદાજવામાં આવી છે, જ્યારે સેલ ક્ષમતાની યોજનાઓમાં વારંવાર વિલંબ થયો છે. અહેવાલમાં અમરા રાજાના તબક્કાવાર અભિગમ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે, જેણે ગીગાવોટ (GW) સ્કેલના પ્લાન્ટ માટે સાધનોના ઓર્ડર આપતા પહેલા એસેમ્બલી અને પેક લાઇન તથા રૂ. ૧૦ અબજના કસ્ટમર ક્વોલિફિકેશન પ્લાન્ટથી શરૂઆત કરી છે.
લાઇફસાઇકલનું જોખમ સૌથી મહત્વનું
બેટરીની લાઇફસાઇકલનું પ્રદર્શન આ ઉદ્યોગની સૌથી મોટી અનિશ્ચિતતાઓમાંથી એક છે. સેલ્સ સામાન્ય રીતે પ્રયોગશાળામાં આશરે ૨,૦૦૦ સાઇકલ્સ માટે માન્ય કરવામાં આવે છે, જ્યારે કેટલાક ઉત્પાદકો ૨૦ વર્ષ સુધીની વોરંટી સાથે ૧૦,૦૦૦ સાઇકલ્સ માટે ઉત્પાદનોનું માર્કેટિંગ કરી રહ્યા છે, ભલે તેનું લાંબા ગાળાનું ફિલ્ડ પરફોર્મન્સ હજી પણ મોટાભાગે વણચકાસાયેલું છે. કેટલ-સીએટીએલ કંપની દ્વારા તેના ‘ટેનર’ સોડિયમ-આયન એનર્જી સ્ટોરેજ સિસ્ટમ ઉત્પાદનો લોન્ચ કર્યા પછી હવે ઉદ્યોગમાં સોડિયમ-આયન બેટરીઓ પર ચર્ચા વધી રહી છે. જો હીટવેવ (લૂ) નું જોખમ વધશે તો છેલ્લા બે વર્ષમાં જોવા મળેલી પાવર માંગની ધીમી વૃદ્ધિ ફરી તેજી પકડી શકે છે, જે રિન્યુએબલ એનર્જી અને ટ્રાન્સમિશન ટેન્ડરિંગને પુનર્જીવિત કરી શકે છે, જો કે મોટાભાગના શેરોના વેલ્યુએશનમાં તે પાયાની તેજી માટે મર્યાદિત અવકાશ જુએ છે.
શેર્સ અને ટાર્ગેટ પ્રાઈઝ (લક્ષિત ભાવો)
બ્રોકરેજ ફર્મ એમ્બિટે પાવર સેક્ટરના શેરો માટે નીચે મુજબના રેટિંગ્સ અને ટાર્ગેટ પ્રાઈઝ જાહેર કર્યા છે:
| કંપનીનું નામ | રેટિંગ (Rating) | ટાર્ગેટ પ્રાઈઝ (Target Price) |
| સુઝલોન એનર્જી (Suzlon Energy) | બાય (Buy) | રૂ. ૬૨ |
| એનટીપીસી (NTPC) | બાય (Buy) | રૂ. ૪૧૦ |
| એમવી ફોટોવોલ્ટેઇક (Emmvee Photovoltaic) | બાય (Buy) | રૂ. ૩૪૫ |
| સાત્વિક ગ્રીન એનર્જી (Saatvik Green Energy) | બાય (Buy) | રૂ. ૫૨૦ |
| ટાટા પાવર (Tata Power) | સેલ (Sell) | રૂ. ૪૦૫ |
| ટોરેન્ટ પાવર (Torrent Power) | સેલ (Sell) | રૂ. ૧,૨૫૫ |
| પાવર ગ્રીડ (Power Grid) | સેલ (Sell) | રૂ. ૨૯૦ |
| એનટીપીસી ગ્રીન (NTPC Green) | સેલ (Sell) | રૂ. ૮૫ |
| જેએસડબલ્યુ એનર્જી (JSW Energy) | સેલ (Sell) | રૂ. ૫૨૫ |
| પ્રીમિયર એનર્જીસ (Premier Energies) | સેલ (Sell) |
