જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં મલ્ટી-સ્ટેટ બિઝનેસ માટે ઓડિટ નિયમો સરળ બનવાની શક્યતા
જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં મલ્ટી-સ્ટેટ બિઝનેસ માટે ઓડિટ નિયમો સરળ બનવાની શક્યતા
જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં વેપારીઓની ધરપકડ કરવાના જીએસટી અધિકારીઓની સત્તા પર કાપ મૂકતો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.
નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ GST નીતિ નિર્ધારક સંસ્થા જીએસટી કાઉન્સિલની આગામી ૭ ઓક્ટોબરે યોજાનારી બેઠકમાં દેશના મોટા અને બહુ-રાજ્ય-Multi-State બિઝનેસ-વ્યવસાયો માટે અત્યંત મહત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારામનની અધ્યક્ષતામાં યોજાનારી આ બેઠકમાં એક કરતા વધુ રાજ્યોમાં કાર્યરત કંપનીઓ માટે સ્વતંત્ર ઓડિટને બદલે સંકલિત અને સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ ઓડિટ પ્રોટોકોલ અમલી બનાવવાની દરખાસ્ત પર વિચારણા કરવામાં આવશે.જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં વેપારીઓની ધરપકડ કરવાના જીએસટી અધિકારીઓની સત્તા પર કાપ મૂકતો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ: હાલમાં એક જ PAN કાર્ડ હેઠળ જુદા જુદા રાજ્યોમાં અલગ અલગ GSTIN (GST Identification Number) ધરાવતી કંપનીઓને દરેક રાજ્યમાં અલગથી ઓડિટ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. મોટાભાગના મોટા કરદાતાઓનું દર વર્ષે દરેક રાજ્યમાં અલગ-અલગ ઓડિટ થાય છે, જેથી એક જ પ્રકારના દસ્તાવેજો વારંવાર રજૂ કરવા પડે છે.
નવા સુધારાનું માળખું: CBIC (Central Board of Indirect Taxes and Customs) દ્વારા ‘સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ એડમિનિસ્ટ્રેશન ઓફ ટેક્સપેયર્સ’ અંગે વિનાયક ચંદ્ર ગુપ્તા (ચીફ કમિશનર, લખનૌ ઝોન) ની અધ્યક્ષતામાં ૧૮ જુલાઈના રોજ ૧૧ સભ્યોની કાર્યકારી સમિતિની રચના કરી હતી. નવી સિસ્ટમ હેઠળ એક નોડલ ઓથોરિટી નિમવામાં આવશે જે સમગ્ર ભારતની કામગીરીનું સંકલન કરશે. તમામ રાજ્યો માટે એક કોમન ટેક્સપેયર ઇન્ફોર્મેશન રિપોઝિટરી (માહિતી ભંડાર) અને ઓડિટ પ્રોટોકોલ બનાવવામાં આવશે. દરેક જીએસટી નોંધણીનું દર વર્ષે ફરજિયાત ઓડિટ કરવાને બદલે જોખમના આધારે કરદાતાઓની પસંદગી કરવામાં આવશે.
સારા અને નરસા પાસાઓ: કંપનીઓને મલ્ટિપલ ટેક્સ ઓથોરિટી સાથે કામ કરવાના માનસિક અને વહીવટી બોજમાંથી મુક્તિ મળશે. એક જ ડેટા કે રેકોર્ડ અલગ-અલગ રાજ્યોના જીએસટી અધિકારીઓને વારંવાર જમા કરાવવો નહીં પડે. કોર્પોરેટ ક્ષેત્રના લીગલ અને ટેક્સ ટ્રાન્ઝેક્શન કોસ્ટ (ટ્રાન્સફર કોસ્ટ) માં મોટો ઘટાડો થશે. કોમન ડેટા રિપોઝિટરી હોવાથી કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે સંકલન સુધરશે અને કરચોરી પકડવામાં પણ સરળતા રહેશે.
રાજ્યોના વૈધાનિક અધિકારો સામ પ્રશ્નાર્થ: કેન્દ્રિય મોડલથી રાજ્યોને એવો ડર રહી શકે છે કે તેમની કર ઉઘરાવવાની કે તપાસ કરવાની સ્વાયત્તતા ઘટી રહી છે (જોકે નવી પ્રસ્તાવનામાં રાજ્યોના વૈધાનિક અધિકારો જાળવી રાખવાની સ્પષ્ટતા છે). સ્થાનિક સ્તરે ભૌતિક ચકાસણી (Location-specific verification) કરવાનો અધિકાર સ્થાનિક જીએસટી ટીમો પાસે રહેશે, જેથી નોડલ અધિકારી અને સ્થાનિક અધિકારીઓ વચ્ચે સંકલનનો અભાવ વિવાદ ઊભો કરી શકે છે. જો કોમન ઓડિટ યુટિલિટી અને ડેટા સિસ્ટમમાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાય તો સમગ્ર દેશમાં ઓડિટ પ્રક્રિયા ખોરવાઈ શકે છે.
નિષ્ણાતો અને ઉદ્યોગ જગતના અભિપ્રાયઃ CII એ જીએસટીઆઈએન માટે કોમન ઓડિટ પ્રોટોકોલ, શેર્ડ માસ્ટર ફાઇલ અને ઓડિટ-સ્ટેટસ રજિસ્ટર રાખવાની ભલામણ કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, “સહકારી ફેડરલિઝમની ભાવના સાથે કેન્દ્ર-રાજ્યનું આ સંકલન એક મજબૂત કદમ છે. મલ્ટી-સ્ટેટ કરદાતાઓ માટે સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ ઓડિટ અમલમાં આવશે તો તેનાથી દેશમાં ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ ને મોટો વેગ પણ મળશે.”
Tags: business news Gujarati Business Standard GST news report CBIC Vinayak Chandra Gupta committee CBIC વિનાયક ચંદ્ર ગુપ્તા કમિટી Central Excise and GST news Centralised GST administration CII recommendations GST audit CII જીએસટી ભલામણો Co-operative federalism GST Common GST audit protocol Common taxpayer info repository Coordinated GST audits India corporate tax compliance india Ease of compliance large businesses GST audit duplication reduction GST audit relief multi state firms GST audit status register GST compliance ease of doing business GST council decisions report GST Council meeting 7 October GST inspection and audit laws GST Nodal Officer framework GST repository utility GST કાઉન્સિલ બેઠક ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ Indian tax compliance updates Indirect tax reforms 2026 Multi location GST registration Nirmala Sitharaman GST reforms PAN linked GSTIN audits PAN આધારિત GSTIN ઓડિટ Price Waterhouse GST comments Risk based GST audit selection Single PAN multiple GSTIN audit Statutory powers state GST Tax audit protocol India Tax reforms India October 2026 ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ ભારત કેન્દ્ર અને રાજ્ય જીએસટી સંકલન કોમન ટેક્સપેયર ડેટાબેઝ ગુજરાત જીએસટી અપડેટ્સ જીએસટી ઓડિટ ડુપ્લિકેશન ઘટાડો જીએસટી ઓડિટ નિયમોમાં રાહત જીએસટી ઓડિટ પ્રોટોકોલ જીએસટી ઓડિટ ફેરફારો જીએસટી કમ્પ્લાયન્સ રાહત જીએસટી કાઉન્સિલ નિર્ણય અહેવાલ જીએસટી કાઉન્સિલ ૭ ઓક્ટોબર જીએસટી ડેટા રિપોઝિટરી જીએસટી ન્યૂઝ બુલિટિન જીએસટી રિટર્ન અને ઓડિટ ન્યૂઝ જીએસટી રેવેન્યુ અને ઓડિટ જીએસટી સુધારા ૨૦૨૬ ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સ ન્યૂઝ ગુજરાતી ટેક્સ સુધારણા અહેવાલ ટેક્સ સુધારા ભારત ૨૦૨૬ નિર્મલા સીતારામન જીએસટી બેઠક પ્રાઇસ વોટરહાઉસ જીએસટી વ્યુ બહુ રાજ્ય વેપારીઓ માટે જીએસટી બિઝનેસ ન્યૂઝ ગુજરાતી ભારતીય ટેક્સ સિસ્ટમ અપડેટ મલ્ટી સ્ટેટ જીએસટી નોંધણી રિસ્ક બેઝ્ડ જીએસટી ઓડિટ વેપારીઓ માટે જીએસટી રાહત સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ જીએસટી ઓડિટ સ્થાનિક જીએસટી તપાસ અધિકાર
