નિકાસનું પેમેન્ટ મોડું કે 12.5 ટકા ઓછું આવે તો પણ ડ્રોબેક પાછો ખેંચવામાં નહિ આવે, નોટિસ નહિ અપાયઃ કસ્ટમ્સ કમિશનર
નિકાસનું પેમેન્ટ મોડું કે 12.5 ટકા ઓછું આવે તો પણ ડ્રોબેક પાછો ખેંચવામાં નહિ આવે, નોટિસ નહિ અપાયઃ કસ્ટમ્સ કમિશનરનિકાસકારોના ડ્યૂટી ડ્રો બેકના લાભ ન અટકે તે માટે કસ્ટમ્સ હાઉસે નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું
જેએનપીટી કસ્ટમ્સના આ નવા સુધારેલા આદેશથી પ્રામાણિક નિકાસકારોને કાગળિયા અને દસ્તાવેજી ચકાસણીમાંથી મુક્તિ મળશે
અમદાવાદઃ જવાહર લાલ નેહરુ પોર્ટના કસ્ટમ્સ કમિશનરે એક આદેશ બહાર પાડીન વિદેશી બેંક ચાર્જિસ કે એજન્સી કમિશનના કારણે જો કુલ ફ્રી ઓન બોર્ડની કુલવેલ્યુની ૧૨.૫ ટકા સુધીની રકમ ઓછી નિકાસકારના ખાતામાં જમા આવી હોય તો તેને સ્વીકાર્ય ગણવામાં આવશે. આ માટે નિકાસકાર પાસે અલગ દસ્તાવેજી પુરાવા માગવામાં આવશે નહીં. અગાઉ નિકાસ પેમેન્ટમાં નાનો પણ તફાવત આવે તો નોટિસો મળતી હતી. તેમને નોટિસો આપવામાં આવશે નહિ. ફેડરેશન ઓફ કસ્ટમ્સ બ્રોકર્સ એસોસિયેશન ઇન ઇન્ડિયાના પ્રમુખ પાર્થિવ દવેનું કહેવું છે કે જેઓ નિકાસ કરીને નિકાસના નાણાં નહિ લાવે તેમને ડ્યૂટી ડ્રો બેકના લાભ આપવામાં આવશે નહિ. તેમ જ તેમને આપવામાં આવેલા આઈજીએસટીના લાભની રિકવરી કરવામાં આવશે.
વિદેશી બેંક ચાર્જિસ, એજન્સી કમિશન કે મોડા પેમેન્ટના કારણે નિકાસકારોને અચાનક “Type-I Alert” અને “RBI Caution List” હેઠળ મૂકીને મળવાપાત્ર ડ્યુટી ડ્રોબેક (Duty Drawback) અટકાવી દેવામાં આવતા હતા અને કાયદાકીય નોટિસો ફટકારવાની પ્રવૃત્તિ પર બ્રેક લાગી શકશે. જવાહરલાલ નેહરું કસ્ટમ્સ હાઉસે ન્હાવાશેવાએ આ અંગે બહાર પાડેલા નવા આદેશને પરિણામે આ શક્ય બની રહ્યું છે. ગુજરાતના ખાસ્સા નિકાસકારો તેમનો માલ ન્હાવાશેવા બંદરેથી રવાના કરે છે.
મુખ્ય નિકાસ બંદર જવાહરલાલ નેહરુ કસ્ટમ હાઉસ (JNCH/JNPT), ન્હાવા શેવા દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલો આ નવો આદેશ (Standing Order No. 10/2026) નિકાસકારો માટે એક મોટો રાહત-સંદેશ લાવવાની સાથે કમ્પ્લાયન્સમાં પારદર્શિતા અને શિસ્ત લાવશે, એમ નિકાસના ક્ષેત્રના જાણકારોનું કહેવું છે. અગાઉ વિદેશી બેંક ચાર્જિસ, એજન્સી કમિશન કે મોડા પેમેન્ટના કારણે નિકાસકારોને અચાનક “Type-I Alert” અને “RBI Caution List” હેઠળ મૂકીને મળવાપાત્ર ડ્યુટી ડ્રોબેક (Duty Drawback) અટકાવી દેવામાં આવતા હતા અને કાયદાકીય નોટિસો ફટકારવામાં આવતી હતી.
જેએનપીટી કસ્ટમ્સના આ નવા સુધારેલા આદેશથી પ્રામાણિક નિકાસકારોને કાગળિયા અને દસ્તાવેજી ચકાસણીમાંથી મુક્તિ મળશે, જ્યારે બીજી તરફ નિકાસ કમાણી (Export Proceeds) જમા ન કરાવનાર ડિફોલ્ટરો સામે સમયબદ્ધ અને કડક કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત થશે.
નિકાસકારો માટે ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ ને મોટો વેગ
ભારતના સૌથી મોટા કન્ટેનર પોર્ટ જવાહરલાલ નેહરુ કસ્ટમ હાઉસના કમિશનર ઓફ કસ્ટમ્સ (NS-II)એ ૧૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ એક મહત્વપૂર્ણ સ્ટેન્ડિંગ ઓર્ડર નંબર 10-2026 બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. આ આદેશનો મુખ્ય હેતુ FEMA, 1999 અને કસ્ટમ્સ એક્ટ, 1962 હેઠળ નિકાસની રકમ ન મળવાના કિસ્સાઓમાં રિકવરી અને કેસ બંધ કરવા માટે પારદર્શક અને સુગ્રથિત- ઓપરેટિંગ પ્રોસિજરને અમલી બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. JNPT કસ્ટમ્સે સ્પષ્ટપણે સ્વીકાર્યું છે કે “કર/ટેક્સની નિકાસ ન થવી જોઈએ”એ મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે. જો પેમેન્ટ મોડું આવે પણ આવી જાય, તો માત્ર સમયમર્યાદાના આધારે ડ્રોબેક પાછો ખેંચવો યોગ્ય નથી. આથી સમયમર્યાદા સંબંધિત બિનઉત્પાદક તપાસ હાલ પૂરતી મુલતવી (Hold) રાખવામાં આવી છે.
૩૦ દિવસની નોટિસ અને અલર્ટ સિસ્ટમ: દરેક ત્રિમાસિક ગાળે ડિફોલ્ટર નિકાસકારોની યાદી બનશે. વેરિફિકેશન માટે ઈમેઈલ મોકલ્યા બાદ જો ૧૫ દિવસમાં જવાબ ન મળે તો રિમાઇન્ડર અને ૩૦ દિવસમાં કાર્યવાહી ન થાય તો જ ‘Type-I Alert’ ઇન્સર્ટ કરવામાં આવશે. સાથે જ સંબંધિત GST વિભાગને IGST રોકવા કે રિકવર કરવા પત્ર લખાશે.જ
CA સર્ટિફિકેટનું ડિજિટલ વેરિફિકેશન: નિકાસકારોએ સબમિટ કરેલા CA સર્ટિફિકેટના UDIN ને ICAI પોર્ટલ પર અને e-BRC ને DGFT પોર્ટલ પર ઓનલાઇન વેરિફાય કરવામાં આવશે, જેથી બોગસ દસ્તાવેજો અટકાવી શકાય છે.
RBI Caution List મુજબ જ આકરા પગલાં: જે IEC (ઇમ્પોર્ટ એકસપોર્ટ કોડ) RBI ની કોશન લિસ્ટમાં હશે તેમની સામે જ કડક પગલાં લેવાશે. RBI યાદીમાંથી નામ હટાવી લે (De-caution) એટલે તરત જ તે અલર્ટ દૂર કરવામાં આવશે.
૧. ટેક્સટાઇલ્સ અને ગાર્મેન્ટ્સ સેક્ટર પર પડનારી અસરઃ ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રે ‘RoSCTL’ અને ‘Drawback’ નો મોટો લાભ મળે છે. ઘણીવાર વિદેશી ખરીદદારો ૨ થી ૩% બેંક ચાર્જિસ કાપીને ચૂકવણી કરતા હોય છે. ૧૨.૫ ટકાની મર્યાદા મળવાથી હવે ટેક્સટાઇલ નિકાસકારોના લાખો રૂપિયાના ડ્રોબેક રિફંડ કસ્ટમ્સમાં અટકશે નહીં અને કેશ-ફ્લો જળવાઈ રહેશે.
એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ અને કેમિકલ ઉદ્યોગઃ કેમિકલ અને એન્જિનિયરિંગ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસમાં RoDTEP સ્કીમ હેઠળ લાભ મળે છે. વિદેશથી મોટા કન્ટેનરના સોદામાં કમિશનના કારણે ૫ થી ૧૦% રકમ ઓછી જમા થતી હોય છે. હવે ૧૨.૫ ટકા સુધીના કમિશન કાપ માટે દસ્તાવેજી કટકટ વગર કસ્ટમ્સમાંથી લીલી ઝંડી મળી જશે.
નાના અને મધ્યમ કદના નિકાસકારોઃ નાના નિકાસકારો પાસે કસ્ટમ્સના ધક્કા ખાવા કે C.A. સર્ટિફિકેટ પાછળ ખર્ચ કરવાની મર્યાદિત ક્ષમતા હોય છે. સીધા ઓનલાઇન e-BRC અને UDIN વેરિફિકેશન થવાથી દલાલો કે ભ્રષ્ટાચારની શક્યતા નાબૂદ થશે.
નિર્ણયથી કોને કેટલો અને કેવો લાભ મળશે?
| લાભાર્થી વર્ગ | મળેલો મુખ્ય લાભ | નાણાકીય અને પ્રોસેસ સંબંધિત ફાયદો |
| પ્રામાણિક નિકાસકારો (Genuine Exporters) | કસ્ટમ્સની અનાવશ્યક તપાસમાંથી મુક્તિ | બેંક ચાર્જિસ/કમિશન કાપવાના લીધે અટકતા ડ્રોબેક નાણાં તુરંત ખાતામાં જમા થશે. |
| MSME નિકાસકારો | કાગળિયાના બોજમાંથી રાહત | ૧૨.૫ ટકા સુધીના તફાવતમાં કોઈ વધારાના પુરાવા/દસ્તાવેજો આપવાની જરૂર નહીં રહે. |
| વેપાર ક્ષેત્ર (Trade Facilitation) | વર્કિંગ કેપિટલ જળવાઈ રહેશે | આડેધડ ‘Type-I Alert’ ન મૂકાતા શિપમેન્ટ અટકશે નહીં. |
| કસ્ટમ્સ અને તંત્ર (Customs Dept) | સમય અને શ્રમની બચત | બિનજરૂરી ચકાસણી અટકતા ખરેખર નિકાસ રકમ ન લાવનારા ડિફોલ્ટરો પર કડક ફોકસ કરી શકાશે. |
વિશ્લેષણ અને નિષ્કર્ષઃ
JNPT કસ્ટમ્સ વિભાગનો આ આદેશ એ માત્ર એક રૂટિન નોટિફિકેશન નથી, પરંતુ “ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ”ની દિશામાં લેવાયેલું એક ક્રાંતિકારી કદમ છે. આ આદેશ દ્વારા સરકારે એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે નાના-મોટા વિદેશી બેંક ચાર્જિસ કે ટેકનિકલ કારણોસર પ્રામાણિક નિકાસકારોને હેરાન કરવામાં આવશે નહીં. માત્ર એવા જ કિસ્સામાં કડક પગલાં લેવાશે જ્યાં ખરેખર મોટો ફ્રોડ થયો હોય અથવા રકમ સાવ જમા ન થઈ હોય. આ નીતિગત સુધારાથી દેશની નિકાસ વધશે . આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નિકાસકારોની સ્પર્ધાત્મકતા વધશે.
Tags: 12.5 percent short realization Customs Agency commission export deduction CA સર્ટિફિકેટ UDIN વેરિફિકેશન Commissioner Giridhar G Pai order Customs Act 1962 Section 75A impact Customs alert removal procedure Customs compliance news Gujarati Customs export facilitation 2026 DGFT e BRC verification rules DGFT e BRC પોર્ટલ અપડેટ Drawback Recovery Cell JNCH SOP Duty Drawback Rules 2017 Rule 18 Ease of doing business Indian exporters Export proceeds non realization SOP Export proceeds reconciliation FOB Export trade facilitation India FEMA export proceeds realization rules FEMA અને કસ્ટમ્સ કાયદો નિકાસ Foreign bank charges drawback relief Foreign inward remittance export ICES AC DBK role alerts IGST withholding Customs order IGST વિથહોલ્ડિંગ કસ્ટમ્સ આદેશ Indian Customs news October 2026 Indian export incentive recovery JNCH e file CUS 9197 2026 JNCH Nhava Sheva Customs order impact JNPT Customs notification analysis JNPT DRC સેલ SOP અસર JNPT export drawback recovery SOP JNPT કન્ટેનર પોર્ટ પરિપત્ર JNPT કસ્ટમ્સ પરિપત્ર અસર અહેવાલ JNPT કસ્ટમ્સ ૧૨.૫ ટકા છૂટછાટ MSME exporter compliance relief MSME નિકાસકારો કસ્ટમ્સ રાહત Nhava Sheva Port export rules RBI Caution list exporter rules RBI કૌશન લિસ્ટ નિકાસ સુધારો RoDTEP RoSCTL drawback rules Textile export duty drawback JNPT Type I Alert revocation Customs UDIN verification ICAI portal કસ્ટમ્સ ICES સોફ્ટવેર અલર્ટ કસ્ટમ્સ ઓનલાઇન ચકાસણી નિયમ કસ્ટમ્સ ટાઇપ ૧ અલર્ટ નિયમ અસર કસ્ટમ્સ ડ્રોબેક રિકવરી પ્રોસેસ કસ્ટમ્સ રિકવરી સેલ ન્યૂઝ કેમિકલ અને એન્જિનિયરિંગ નિકાસ રાહત ગિરીધર જી પાઈ કસ્ટમ્સ પરિપત્ર જવાહરલાલ નેહરુ કસ્ટમ હાઉસ અપડેટ ટેક્સટાઇલ નિકાસ ડ્રોબેક લાભ ડ્યુટી ડ્રોબેક રિકવરી રાહત નિકાસ કમાણી રિયલાઇઝેશન નિયમો નિકાસ પેમેન્ટ વિલંબ રાહત નિકાસ પ્રોત્સાહન અને કસ્ટમ્સ નિકાસકારો ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ નિકાસકારો પર કસ્ટમ્સ આદેશની અસર નિકાસકારો માટે વર્કિંગ કેપિટલ લાભ ન્હાવા શેવા કસ્ટમ્સ આદેશ ૨૦૨૬ ભારતીય કસ્ટમ્સ આદેશ ૨૦૨૬ ભારતીય નિકાસ નીતિ અસર ૨૦૨૬ મહારાષ્ટ્ર કસ્ટમ્સ આદેશ વિશ્લેષણ વિદેશી બેંક ચાર્જિસ નિકાસ રાહત વ્યાપાર સુવિધા નિકાસ ભારત શિપિંગ પોર્ટ કસ્ટમ્સ અહેવાલ
