ઈ-ચલણ નહિ ભરો તો ૭૫ દિવસ બાદ વાહન સંબંધિત સેવાઓ થઈ જશે બંધઃ ગુજરાત પોલીસ
ગુજરાત પોલીસ દ્વારા ‘ન્યૂ નેક્સ્ટ જનરેશન ચલણ સિસ્ટમ’નો પ્રારંભ: ઈ-ચલણ નહિ ભરો તો ૭૫ દિવસ બાદ વાહન સંબંધિત સેવાઓ થઈ જશે બંધ
ઓનલાઈન ફરિયાદ અને નિવારણ પ્રક્રિયા:
કડક કાર્યવાહી અને અપીલની જોગવાઈ:
વાહનનું રજીસ્ટ્રેશન સંબંધિત કામ:
વાહનના Registration Certificate (RC) સાથે જોડાયેલી કેટલીક સેવાઓ અટકી શકે છે. એટલે કે વાહન સંબંધિત સરકારી રેકોર્ડમાં જે કામ ઓનલાઈન થાય છે તેમાં અવરોધ આવી શકે છે.
વાહનનું NOC:
વાહનને એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં લઈ જવાનું હોય અને તેના માટે No Objection Certificate (NOC) જરૂરી હોય, તો પેન્ડિંગ ચલણ મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. MoRTHના સત્તાવાર દસ્તાવેજમાં NOCને બાકી ચલણથી પ્રભાવિત થતી સેવાઓમાં દર્શાવવામાં આવી છે.
ફિટનેસ સંબંધિત કામગીરી:
ખાસ કરીને કોમર્શિયલ વાહનો માટે Fitness Certificate મહત્વનું છે. બાકી ચલણના કારણે આવી સેવા પણ અટકી શકે છે. સત્તાવાર VAHAN પોર્ટલ પર પણ ફિટનેસ, રજીસ્ટ્રેશન અને અન્ય વાહન સેવાઓ ઉપલબ્ધ હોવાનું દર્શાવવામાં આવે છે.
વાહન ટ્રાન્સફર અથવા અન્ય RC સેવાઓ:
વાહનના રજીસ્ટ્રેશનમાં ફેરફાર, માલિકી સંબંધિત પ્રક્રિયા અથવા અન્ય સંબંધિત ઓનલાઈન સેવાઓ કરતી વખતે પેન્ડિંગ ચલણ અડચણ બની શકે છે.
અટલે ચલણ વાહન ચલાવતી વખતે થયેલી ભૂલ માટેનું હોય, પરંતુ તેની અસર પછી વાહનના કાગળો સંબંધિત કામ પર પડી શકે છે.
3. ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ધરાવતા વ્યક્તિ પર શું અસર?
આ બાબત ખાસ ધ્યાનમાં લેવા જેવી છે.
MoRTHની સત્તાવાર માહિતી પ્રમાણે પેન્ડિંગ ચલણની સ્થિતિમાં Driving Licence renewal અને address change જેવી સેવાઓ પણ રોકી શકાય છે.
એટલે જો કોઈ વ્યક્તિનું લાઇસન્સ રિન્યુ કરાવવાનું હોય અથવા લાઇસન્સમાં સરનામું બદલવાનું હોય અને તેની સામે બાકી ચલણ હોય, તો સેવા મેળવવામાં મુશ્કેલી આવી શકે છે.
અહીં વાહન માલિક અને વાહનચાલક વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.
- ચલણ વાહનના નંબર સામે નોંધાયેલું હોય તો તેની અસર વાહન સંબંધિત સેવાઓ પર પડી શકે છે.
- ચલણ ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ/ચાલક સાથે જોડાયેલું હોય તો લાઇસન્સ સંબંધિત સેવાઓ પર પણ અસર થઈ શકે છે.
- એટલે વાહન માલિકે એવું માનવું યોગ્ય નથી કે “ચલણ તો કોઈ બીજાએ કર્યું હતું, તેથી મને કોઈ અસર નહીં થાય.”
4. શું કાર કે બાઇક તરત જ જપ્ત થઈ જશે?
આ નવી 75 દિવસની વ્યવસ્થાનો અર્થ એવો નથી કે 75 દિવસ પૂરા થતાં જ કાર કે બાઇક જપ્ત થઈ જશે.
આમાં મુખ્ય કાર્યવાહી સરકારી ઓનલાઈન લાઇસન્સિંગ અને રજીસ્ટ્રેશન સેવાઓને બ્લોક/સ્થગિત કરવાની છે.
અર્થાત્, તેને આ રીતે સમજવું વધુ યોગ્ય છે:
ચલણ → સમયસર ચુકવણી/ફરિયાદ નહીં → ચલણ બાકી → નિર્ધારિત સમય પછી સેવાઓ પર રોક.
MoRTHની eChallan વ્યવસ્થા પણ બાકી ચલણની સ્થિતિને VAHAN અને SARATHI ડેટાબેઝ સાથે જોડીને વાહન અને ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ સંબંધિત કાર્યવાહી માટે ઉપયોગ કરે છે.
5. જો ચલણ ખોટું હોય તો શું કરવું?
આ નવી વ્યવસ્થાનો એક સારો ભાગ એ છે કે વાહનચાલકને સીધું દંડ ભરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવતો નથી.
જો તમને લાગે કે ચલણ ખોટી રીતે થયું છે, તો:
પહેલું પગલું: પરિવહન પોર્ટલ પર તમારો ચાલુ મોબાઇલ નંબર અપડેટ કરો.
બીજું પગલું: ચલણ ખોટું હોવાના પુરાવા અપલોડ કરો.
ત્રીજું પગલું: ઓનલાઈન Grievance/ફરિયાદ નોંધાવો.
ચોથું પગલું: અધિકારીઓ તમારી ફરિયાદ અને પુરાવાની તપાસ કરશે.
તમારા જણાવેલા ગુજરાત પોલીસના નિયમ મુજબ આ તપાસ DySPની દેખરેખ હેઠળ PI કક્ષાના અધિકારી દ્વારા 30 દિવસમાં કરવામાં આવશે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન માત્ર “ચલણ ખોટું છે” એવું કહેવાને બદલે ફોટો, વીડિયો, દસ્તાવેજ અથવા અન્ય ઉપલબ્ધ પુરાવા રજૂ કરવા વધુ યોગ્ય રહેશે.
6. ફરિયાદ નામંજૂર થાય તો શું?
જો અધિકારીઓ તપાસ કર્યા પછી એવું માને કે ચલણ યોગ્ય રીતે કરવામાં આવ્યું છે, તો ફરિયાદ નામંજૂર થઈ શકે છે.
એ પછી બે રસ્તા રહે છે:
રસ્તો 1 — દંડ ભરી દો:
ચલણની કાર્યવાહી પૂરી થઈ જશે અને બાકી દંડના કારણે સેવાઓ અટકાવવાનો પ્રશ્ન રહેતો નથી.
રસ્તો 2 — કોર્ટમાં જાઓ:
તમારા જણાવેલા ગુજરાત પોલીસના નિયમ મુજબ, પોલીસના નિર્ણયથી અસંતુષ્ટ વ્યક્તિ ચલણની રકમના 50 ટકા જમા કરાવીને કોર્ટમાં અપીલ કરી શકે છે.
અહીં એક મહત્વની સાવચેતી: કોર્ટમાં અપીલની ચોક્કસ પ્રક્રિયા અને લાગુ કાનૂની જોગવાઈ માટે સંબંધિત કોર્ટ/પરિવહન વિભાગની સૂચનાઓ તપાસવી જરૂરી છે.
7. સૌથી મોટી અસર કોને પડશે?
મારી દૃષ્ટિએ તેની સૌથી મોટી અસર વારંવાર ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા અને ચલણ બાકી રાખનારા વાહન માલિકો/ચાલકો પર પડશે.
અગાઉ કોઈ વ્યક્તિ ચલણની નોટિસને લાંબા સમય સુધી અવગણી શકે તેવી સ્થિતિ રહેતી હતી. હવે ડિજિટલ સિસ્ટમ વાહન અને લાઇસન્સના રેકોર્ડ સાથે જોડાયેલી હોવાથી બાકી ચલણનું પરિણામ પછીની સરકારી સેવા વખતે સામે આવી શકે છે.
MoRTHના સત્તાવાર દસ્તાવેજમાં પણ જણાવાયું છે કે eChallanમાં વાહન અને ડ્રાઇવરનો offence history ડેટાબેઝમાં નોંધાય છે અને અધિકારીઓને તે રિયલ ટાઇમમાં ઉપલબ્ધ થાય છે.
8. વાહન માલિકો માટે સૌથી સરળ સલાહ
આ વ્યવસ્થામાં સૌથી સુરક્ષિત રીત છે:
ચલણ આવ્યું → તરત તપાસો → સાચું હોય તો ચૂકવો → ખોટું હોય તો સમયમર્યાદામાં ફરિયાદ કરો.
ચલણ આવ્યું છે કે નહીં તે અંગે શંકા હોય તો સત્તાવાર eChallan પોર્ટલ પર વાહન નંબર/ચલણ નંબરથી સ્થિતિ તપાસી શકાય છે. MoRTHનું સત્તાવાર eChallan પોર્ટલ પેન્ડિંગ ચલણની વિગતો અને ઓનલાઈન પેમેન્ટની સુવિધા આપે છે.
સત્તાવાર MoRTH eChallan પોર્ટલ
ખાસ સાવચેતી: MoRTHએ નકલી eChallan વેબસાઇટ અને એપથી સાવચેત રહેવાની ચેતવણી આપી છે. સત્તાવાર પોર્ટલ સિવાયની લિંક પર OTP, પાસવર્ડ અથવા બેન્કની માહિતી આપવી નહીં.
