• 17 November, 2026 - 5:36 AM

EPFO ટ્રસ્ટી બોર્ડની ૧૯ નવેમ્બરની બેઠકમાં ઉચ્ચ પેન્શન માટે નિર્ણય લેવાય પેન્શનમાં જંગી વધારો થઈ શકે

EPFO ટ્રસ્ટી બોર્ડની ૧૯ નવેમ્બરની મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં ઉચ્ચ પેન્શન માટે નિર્ણય લેવાય પેન્શનમાં જંગી વધારો થઈ શકે

દેશભરના લાખો નિવૃત્ત કર્મચારીઓ અને પેન્શનર્સની નજર આગામી ૧૯ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે મળનારી એમ્પ્લોઇઝ પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઇઝેશન (EPFO)ના સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝની બેઠક પર ટકેલી છે. જાહેર ક્ષેત્રના એકમો અને ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સંગઠન નેશનલ કોન્ફેડરેશન ઓફ પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ-એનપીસીએ દ્વારા આ બેઠકમાં પેન્શનની રકમ વધારવાના મુદ્દાને પ્રાથમિકતાના ધોરણે ઉકેલવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. આ સંદર્ભમાં તેની ૨૨ જેટલી માંગણીઓ છે. આ માગણીઓના ૧૦ અત્યંત મહત્વના મુદ્દાઓ અંગે રજૂઆત કરવામાં આવી છે.

સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝ પોઝિટીવ નિર્ણય લે તો પેન્શનમાં કેટલો વધારો થઈ શકે?

NCPA ના અહેવાલ મુજબ હાલમાં મોટાભાગના પેન્શનર્સને માત્ર રૂ. ૨,૦૦૦ થી રૂ.૫,૦૦૦ જેટલું નજીવું માસિક પેન્શન મળી રહ્યું છે. જો ૧૯ નવેમ્બરની બેઠકમાં સુપ્રીમ કોર્ટના ૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૨ ના આદેશ મુજબ ‘વાસ્તવિક પગાર’ પર જ પેન્શન નક્કી કરી આપવા અંગે પોઝિટિવ નિર્ણય લેવાય અને બાકી રહેલી તમામ અરજીઓ અને તેમાંય ખાસ કરીને એક્ઝમ્પ્ટેડ ટ્રસ્ટની અરજીઓ) મંજૂર કરવામાં આવે, તો પેન્શનની રકમમાં ૩૦૦થી ૬૦૦ ટકા સુધીનો એટલે કે ત્રણથી છ ગણો વધારો થઈ શકે છે. એક્ઝેમ્પટેડ ટ્રસ્ટ્સ એ એવી કંપનીઓ અથવા સંસ્થાઓ છે જેમને પોતાના કર્મચારીઓ માટે પીએફ-પ્રોવિડન્ટ ફંડનું સંચાલન કરવા માટે ઇપીએફઓ દ્વારા વિશેષ મંજૂરી આપવામાં આવી હોય છે. આ કેટેગરીમાં આવતી કંપનીઓ સરકારી ઇપીએફઓ ફંડમાં નાણાં જમા કરાવવાને બદલે પોતાનું અલગ પીએફ ટ્રસ્ટ-પ્રાઈવેટ પીએફ ટ્રસ્ટ ચલાવે છે. ઈપીએસ-95ની ફોર્મ્યુલા મુજબ પેન્શનપાત્ર પગાર ગુણ્યા પેન્શન પાત્ર સેવાના વર્ષ ભાગ્યા 70 કરવાથી પેન્શનની રકમ નક્કી કરવામાં આવે છે 

પેન્શન ગણવાની ફોર્મ્યુલા હેઠળ પેન્શન વધીને કેટલું થઈ શકે

  • હાલની સ્થિતિમાં રૂ. ₹૧૫,૦૦૦ ની પગાર મર્યાદા મુજબ જો કોઈ કર્મચારીએ ૩૦ વર્ષ નોકરી કરી હોય અને તેમનો પગાર રૂ.૧૫,૦૦૦ની મર્યાદા મુજબ ગણાય તો તેમનું માસિક પેન્શન માત્ર  આ રીતે ગણી શકાય છે. રૂ.૧૫,૦૦૦ પગાર ગુણ્યા સેવાના 30 વર્ષ ભાગ્યા 70 કરવાથી રૂ. 6428નું અંદાજિત પેન્શન થઈ શકે છે. જૂની રૂ. 6500ની મર્યાદા મુજબ તેમને મળતું પેન્શન માત્ર રૂ. 2785 થાય છે. 

  • સકારાત્મક નિર્ણય બાદની સંભાવના (વાસ્તવિક પગાર મુજબ): જો કર્મચારીનો નિવૃત્તિ સમયનો સરેરાશ વાસ્તવિક પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થું મળીને રૂ. ૫૦,૦૦૦થી રૂ. ૮૦,૦૦૦ થતો હોય અને ૩૦ વર્ષની નોકરી ગણવામાં આવે, તો રૂ. 50000ના પગાર ગુણ્યા સેવાના 30 વર્ષ ભાગ્યા 70 કરવામાં આવે તો તેમને મળતું માસિક પેન્શન રૂ. 21,428 થઈ શકે છે. આ જ રીતે રૂ. 70,000નો પગાર ગણી સેવાના 30 વર્ષ સાથે તેનો ગુણાકાર કરવામાં આવે અને ફોર્મ્યુલા મુજબ તેનો 70થી ભાગાકાર કરવામાં આવે તો માસિક પેન્શન વધીને રૂ. 30,000 થઈ શકે છે. રૂ. 80,000નો પગાર ગણી સેવાના 30 વર્ષ સાથે તેનો ગુણાકાર કરવામાં આવે અને ફોર્મ્યુલા મુજબ તેનો 70થી ભાગાકાર કરવામાં આવે તો માસિક પેન્શન વધીને રૂ. 34,285 થઈ શકે છે. 

  • ઉપરાંત જે પેન્શનર્સની અરજીઓ લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ છે તેમને પાછલી અસરથી લાખો રૂપિયાનું એરિયર્સ (બાકી નીકળતી રકમ) પણ મળી શકે છે, તેમજ ડિમાન્ડ લેટર મોડા આવવાને કારણે ચડતું દર મહિને રૂ. ૪૦,૦૦૦ સુધીનું વ્યાજનું ભારણ પણ અટકી જશે.

એનપીસીએએ સીબીટી સમક્ષ રજૂ કરાયેલી ૧૦ ચાવીરૂપ માંગણીઓ

નેશનલ કોન્ફેડરેશન ઓફ પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ-એનપીસીએ એ એમ્પ્લોયી પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશોનું ઉલ્લંઘન કરીને પેન્શનર્સની અરજીઓ સામૂહિક રીતે રદ કરી રહ્યું છે. સંગઠનની ત્રણ મુખ્ય માગણીઓ નીચે મુજબ છે:

  1. ૧૮ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫નો પરિપત્ર પાછો ખેંચવો: આ પરિપત્રનો ઉપયોગ કરીને એમ્પ્લોયી પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન ‘એક્ઝેમ્પ્ટેડ ટ્રસ્ટ’ના કર્મચારીઓના ઉચ્ચ પેન્શનના દાવા નકારી રહ્યું છે.

  2. કોર્ટ કેસો પાછા ખેંચવા: હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્શનર્સ સામે ચાલી રહેલા બિનજરૂરી કેસો બંધ કરવા.

  3. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો સંપૂર્ણ અમલ: ૪ નવેમ્બર, ૨૦૨૨ ના સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા મુજબ તમામ પાત્ર અરજદારોને વાસ્તવિક પગાર પર ઉચ્ચ પેન્શન આપવું.

સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ટ્રસ્ટીઝની બેઠક માટેનેશનલ કોન્ફેડરેશન ઓફ પેન્શનર્સ એસોસિએશન્સ-એનપીસીએના ૧૦ મહત્વના મુદ્દાઓ

  1. સુપ્રીમ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટના આદેશોનો અમલ: સુપ્રીમ કોર્ટના ‘સુનિલ કુમાર બી. (૨૦૨૨)’ ના બંધનકર્તા ચુકાદા અને દેશની ૨૬ થી વધુ હાઈકોર્ટના આદેશો છતાં એમ્પ્લોયી પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન દ્વારા અપીલો કરીને અરજીઓ રદ કરવાની નીતિ બંધ થવી જોઈએ.

  2. જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ના પરિપત્રની રદબાતલ: ૧૮ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૫ના પરિપત્રમાં એક્ઝેમ્પ્ટેડ ટ્રસ્ટના આંતરિક નિયમોને આધાર બનાવીને કર્મચારીઓને વાસ્તવિક પગાર પર યોગદાન આપવાના વિકલ્પથી વંચિત રખાયા છે, જે તાત્કાલિક રદ થવો જોઈએ.

  3. કાયદાની સર્વોપરિતા: સંસદ દ્વારા પસાર કરવામાં આવેલા એમ્પ્લોયી પ્રોવિડન્ટ ફંડ એન્ડ એમપી એક્ટ 1952 અને ઈપીએસ-95 સ્કીમ’ની જોગવાઈઓને ઈપીએફઓના આંતરિક વહીવટી પરિપત્રોથી બદલી શકાય નહીં.

  4. એક જ PSUના અલગ-અલગ યુનિટ્સમાં ભેદભાવ: એક જ જાહેર સાહસના એક યુનિટમાં ઉચ્ચ પેન્શન મંજૂર થાય છે, જ્યારે બીજા યુનિટમાં તે જ પ્રકારના કેસ રદ થાય છે. ‘લોટરી જેવો આ ન્યાય’ને બંધ કરી દેવો જોઈએ.

  5. નાણાકીય ખાધનો વિરોધાભાસ: ઈપીએફઓ પાસે રૂ. ૧૧ લાખ કરોડનું જંગી ફંડ છે જે વાર્ષિક ૧૩ ટકાના દરે વધી રહ્યું છે. તેમ છતાં સરકાર જુલાઈ ૨૦૨૫માં સંસદમાં માર્ચ ૨૦૧૯ની જૂની ‘એક્ચ્યુરિયલ ખાધ’ નો હવાલો આપીને ઉચ્ચ પેન્શન અને ન્યૂનતમ પેન્શન રૂ.૧,૦૦૦ જ રહે અને તેમાં વધારો કરવાનો ઇનકાર કરી રહી છે. તેમનું આ વલણ ગેરવાજબી છે. તેમાં ફેરફાર થવો જરૂરી છે.

  6. બંધારણની કલમ ૧૪ (સમાનતાનો અધિકાર): સુપ્રીમ કોર્ટે એક્ઝેમ્પ્ટેડ અને અન-એક્ઝેમ્પ્ટેડ સંસ્થાઓના કર્મચારીઓ વચ્ચે કોઈ ભેદભાવ ન રાખવાનું કહ્યું હોવા છતાં, એમ્પ્લોયી પ્રોવિડન્ટ ફંડ ઓર્ગેનાઈઝેશન દ્વારા ‘વર્ગની અંદર વર્ગ’ ઊભો કરીને અસંવૈધાનિક ભેદભાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

  7. વ્યાજ સહિત નાણાં પરત આપવાની તૈયારી: જ્યારે પેન્શનર્સ તફાવતની રકમ ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ સાથે પરત ચૂકવવા તૈયાર છે અને ઈપીએફઓ તેના પર વળતર કમાવાનું છે, તો પછી અરજીઓ શા માટે નકારવામાં આવે છે?

  8. સુનાવણીની તક આપ્યા વિના સામૂહિક રિજેક્શન: ઈપીએફઓના પોતાના ૨૩ એપ્રિલ, ૨૦૨૩ ના પરિપત્ર મુજબ, કોઈ પણ અરજી રદ કરતા પહેલા એમ્પ્લોયર અને કર્મચારીને ભૂલ સુધારવા કે પુરાવા રજૂ કરવા ૧ મહિનાની નોટિસ આપવી ફરજિયાત છે, જેનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે.

  9. નજીવું પેન્શન અને વધતું વ્યાજનું ભારણ: એક તરફ પેન્શનર્સ રૂ.૨,૦૦૦થી રૂ.૫,૦૦૦ના નજીવા પેન્શન પર ગુજરાન ચલાવે છે, અને બીજી તરફ ઈપીએફઓ દ્વારા ડિમાન્ડ લેટર મોકલવામાં થતા વિલંબને કારણે અરજદારો પર દર મહિને રૂ. ૪૦,૦૦૦ સુધીનું વ્યાજ ચડી રહ્યું છે. ઉપરાંત, કામદારોના ફંડમાંથી જ તેમની સામે ખોટા કોર્ટ કેસો લડીને ‘નેશનલ લિટિગેશન પોલિસી’ નો ભંગ થઈ રહ્યો છે.

  10. આંતરિક ચાર્ટરનું ઉલ્લંઘન: ઓટોમેટેડ રીતે સામૂહિક અરજીઓ રદ કરવાની પ્રક્રિયા ઈપીએફઓના પોતાના ‘લીગલ ફ્રેમવર્ક ડોક્યુમેન્ટ’ (પારદર્શિતા અને નાગરિક-કેન્દ્રિત સેવા) ની વિરુદ્ધ છે.

Read Previous

માત્ર કેન્દ્રિય પ્રદુષણ બોર્ડ અને સિપેટનું પ્રમાણપત્ર ધરાવતી બાયોડિગ્રેડેબલ બેગ પર જ 5 ટકા જીએસટી લાગશે

Most Popular