પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ અને વેપારની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે RBIએ રેપો રેટ ૫.૨૫% પર યથાવત રાખ્યો

પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષ અને વેપારની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે RBIએ રેપો રેટ ૫.૨૫% પર યથાવત રાખ્યો

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ બુધવારે તેના બેન્ચમાર્ક રેપો રેટને ૫.૨૫% પર યથાવત રાખ્યો છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ, ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનની અડચણોને કારણે આર્થિક અનિશ્ચિતતા વધી હોવાથી બેંકે સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે.

આ સતત ત્રીજી મોનેટરી પોલિસી મીટિંગ છે જેમાં સેન્ટ્રલ બેંકે વ્યાજદરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. આ નિર્ણય દર્શાવે છે કે બેંક કોઈ પણ નવું પગલું ભરતા પહેલા ફુગાવો (મોંઘવારી) અને આર્થિક વિકાસના જોખમો પર ઝીણવટપૂર્વક નજર રાખવા માંગે છે.

RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ જણાવ્યું કે, ૬ સભ્યોની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ સર્વસંમતિથી રેપો રેટ ૫.૨૫% પર રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. దీని પરિણામે સ્ટેન્ડિંગ ડિપોઝિટ ફેસિલિટી (SDF) રેટ ૫% અને માર્જિનલ સ્ટેન્ડિંગ ફેસિલિટી (MSF) તથા બેંક રેટ ૫.૫% પર યથાવત રહેશે. RBIએ પોતાનું વલણ ‘ન્યુટ્રલ’ (Neutral) રાખવાનું નક્કી કર્યું છે.

વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અને ભારતીય અર્થતંત્ર: ગવર્નરે ઉમેર્યું કે પશ્ચિમ એશિયાના તણાવ અને અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલા નવા ટેરિફને કારણે વૈશ્વિક વેપાર પર અસર પડી છે. આમ છતાં, ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત રહ્યું છે. પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં સ્થાનિક માંગ, ખાાનગી વપરાશ, બાંધકામ અને બેંક ક્રેડિટમાં સારી વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.

GDP ગ્રોથ અને મોંઘવારીનો અંદાજ:

• જીડીપી (GDP) ગ્રોથ: નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે વાસ્તવિક GDP ગ્રોથ ૬.૭% રહેવાનો અંદાજ છે. (Q1: ૭.૦%, Q2: ૬.૪%, Q3: ૬.૫%, Q4: ૬.૮%).

• મોંઘવારી (CPI Inflation): જૂન ૨૦૨૬માં મોંઘવારી દર વધીને ૪.૪% થયો હતો (જે મુખ્યત્વે ખાદ્યપદાર્થો અને ઇંધણના ભાવ વધારાને કારણે હતો). આખા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ફુગાવો ૫.૦% રહેવાનો અંદાજ છે.

૨. RBI દ્વારા જાહેર કરાયેલા ૩ વધારાના મહત્વના નિર્ણયો

૧. અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંકો (UCB) માટે નવા લાઇસન્સ: છેલ્લા બે દાયકાથી બંધ રહેલી પ્રક્રિયા બાદ, હવે બેંકોને ‘ઓન ટેપ’ (On Tap) ધોરણે નવા લાઇસન્સ આપવાની પ્રક્રિયા ફરી શરૂ કરવા માટે ટૂંક સમયમાં માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવશે. ૨. ગ્રામીણ સહકારી બેંકો (RCB) ના નિયમોમાં સુધારો: ૨૦૦૮ પછી પ્રથમ વખત ક્રેડિટ મોનિટરિંગ એરેન્જમેન્ટ (CMA) નિયમોની સર્વગ્રાહી સમીક્ષા કરીને ધિરાણ જોખમ વ્યવસ્થાપન માટે નવી દિશાનિર્દેશો જાહેર કરાશે. ૩. વ્યાજદરોનું માનકીકરણ (Harmonisation of Interest Rates): તમામ નિયંત્રિત સંસ્થાઓ (REs) માટે ધિરાણ પરના વ્યાજદરો, MCLR અને EBLR ના નિયમોમાં પારદર્શિતા લાવવા અને ગ્રાહકોના હિતના રક્ષણ માટે એકસમાન નિયમો બનાવવામાં આવશે.