તમારી સાથે પણ ફ્રોડ થઈ જ શકે છે
ભારતમાંથી ગયા વર્ષે 100 કરોડ પાસવર્ડ્સ ચોરાયા, કદાચ તમારો પણ તેમાં સામેલ છે, તેથી સંપૂર્ણ સાવધારી દાખવવામાં જ ભલીવાર છે
ગયા વર્ષે માલવેરના માધ્યમથી ભારતમાંથી 1 અબજ એટલે કે 100 કરોડથી વધુ પાસવર્ડ અને યુઝર આઈડી ચોરવામાં આવ્યા હતા. આ આંકડામાં ફિશિંગ કે ડેટા લીકના માધ્યમથી થયેલી ચોરીનો સમાવેશ થતો નથી. જો તમે બ્રાઉઝરમાં પાસવર્ડ સેવ કરો છો અથવા એક જ પાસવર્ડ ઘણી જગ્યાએ વાપરો છો, તો તમારો ડેટા ચોરાઈ જવાની શક્યતા ઘણી વધારે છે.
અસલી સમસ્યા તમારો પાસવર્ડ નથી, પણ તમારી વિચારધારા છે મોટાભાગના લોકો માને છે કે ‘સ્ટ્રોંગ પાસવર્ડ’ પૂરતો છે. પાસવર્ડ સ્ટ્રોન્ગ હોય તો તેને ક્રેક કરવો કઠિન બને છે. વાસ્તવમાં તેવું પણ એવું નથી. સૌથી મોટું જોખમ ‘પાસવર્ડ રિયૂઝ‘ એટલે કે એકનો એક પાસવર્ડ વારંવાર વાપરવો તે જ મોટું જોખમ છે. જો એક સાઈટ પરથી તમારો પાસવર્ડ લીક થાય, તો હેકર્સ તેનો ઉપયોગ તમારી બેંકિંગ, ઈમેલ અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ ખોલવા માટે કરે છે.
તમને સુરક્ષિત લાગતા પાસવર્ડ્સ હકીકતમાં જોખમી છે ‘123456’ કે ‘password’ જેવા સાદા પાસવર્ડ હવે જૂના થઈ ગયા છે. હવે હેકર્સ એવા પાસવર્ડ્સ સરળતાથી તોડી પાડે છે જે લોકોને ‘સ્માર્ટ’ લાગે છે. જેમ કે બાળકનું નામ અને જન્મતારીખ, અથવા કોઈ શબ્દની પાછળ ચિહ્ન. AI ટૂલ્સ હવે સેકન્ડોમાં કરોડો કોમ્બિનેશન ચેક કરી શકે છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સે છેતરપિંડીની રમતને પણ બદલી નાખી છે આજના સમયમાં સાયબર ગુનેગારો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદથી એકદમ સાચા લાગે તેવા ઈમેલ અને મેસેજ મોકલે છે. આ લેટર તમને રિઝર્વ બેન્ક કે તમારી પોતાની બેન્કમાંથી જ આવ્યો હોય તેવો અહેસાસ આસાનીથી કરાવી શકે છે. ભારતમાં કેવાયસી- તમારા કસ્ટમરને ઓળખો અપડેટ, કુરિયર ટ્રેકિંગ કે લગ્નની કંકોત્રીના નામે મોકલેલી લિંક્સ પર ક્લિક કરવાથી લોકોના વોટ્સએફ અને બેંક એકાઉન્ટ્સ હેક થઈ રહ્યા છે.
તમારું સ્માર્ટ હોમ પણ અસુરક્ષિત હોઈ શકે છે સ્માર્ટ ટીવી, સીસીટીવી કેમેરા અને વાઈ-ફાઈ રાઉટર ઘણીવાર ‘ડિફોલ્ટ પાસવર્ડ’ (જે કંપની દ્વારા પહેલેથી સેટ હોય) પર ચાલતા હોય છે. હેકર્સ માટે આ એક ખુલ્લો દરવાજો છે.
અત્યારે જ કરવા જેવા 3 અગત્યના કામો:
- પાસવર્ડ મેનેજર વાપરો: તમારા સૌથી મહત્વના 5 એકાઉન્ટ્સ (બેંક, ઈમેલ, વોટ્સએપ) માટે અલગ અને લાંબા પાસવર્ડ બનાવો. પાસવર્ડ મેનેજરનો ઉપયોગ કરો જેથી તમારે બધું યાદ ન રાખવું પડે.
- મલ્ટી ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન શરૂ કરો: દરેક નાણાકીય અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર વધારાનું સુરક્ષા પડ-આવરણ લગાવો. ઉદાહરણ આપીને વાત કરીએ તો OTP અથવા ઓથેન્ટિકેટર એપ સક્રિય કરો.
- ડિફોલ્ટ પાસવર્ડ બદલો: તમારા ઘરના વાઈ-ફાઈ રાઉટર અને સીસીટીવીનો કંપની દ્વારા અપાયેલો પાસવર્ડ બદલી નાખો.
