• 29 September, 2026 - 1:09 PM

આરોગ્યને મોનિટર કરવા માટેના ઘણાં સાધનોના ઉત્પાદન માટે હવેથી લાઈસન્સ લેવા નહિ પડે

આરોગ્યને મોનિટર કરવા માટેના ઘણાં સાધનોના ઉત્પાદન માટે હવેથી લાઈસન્સ લેવા નહિ પડે: ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઈઝરી બોર્ડે તબીબ સાધનોને વેચાણ-આયાત લાયસન્સમાંથી મુક્તિ આપવાની ભલામણ કરી

ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઈઝરી બોર્ડે મેડિકલ ડિવાઈઝ રૂલ્સ, 2017 ના આઠમા શિડ્યુલમાં સુધારો કરીને કેટલાક તબીબી સાધનોને વેચાણ અને આયાતને લગતા લાયસન્સ લેવામાંથી મુક્તિ આપવાની ભલામણ કરી છે. આ નવી જોગવાઈ હેઠળ હોમ યુઝ અને સેલ્ફ-ટેસ્ટિંગ માટે વપરાતા મહત્વપૂર્ણ સાધનો સહિત કુલ 10થી વધુ પ્રકારના સાધનો અને ફર્સ્ટ એઈડ કિટ્સને લાયસન્સ મુક્તિનો લાભ આપવામાં આવ્યો છે. આ કેટેગરીમાં પલ્સ ઓક્સિમીટર, બ્લડ પ્રેશર મોનિટર, ડિજિટલ થર્મોમીટર, ગ્લુકોમીટર, યુરિન પ્રેગ્નન્સી ટેસ્ટ કિટ, એબ્સોરબન્ટ કોટન વૂલ, બેન્ડેજિસ, એબ્સોરબન્ટ ગોઝ, એડહેસિવ પ્લાસ્ટર અને રિસસિટેશન માસ્ક-Resuscitation Mask જેવા દૈનિક અને કટોકટીમાં વપરાતા સાધનોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત પ્રદર્શન કે પ્રદર્શન હેતુ માટે લાવવામાં આવતા નાના જથ્થાના સાધનો અને ઓટોમોબાઇલ તથા હોસ્પિટાલિટી ઉદ્યોગોમાં કેપ્ટિવ કન્ઝમ્પશન (આંતરિક વપરાશ) માટે વપરાતી ફર્સ્ટ એઈડ કિટ્સને પણ આ મુક્તિનો લાભ મળશે.
લાયસન્સ મુક્તિ મળવાને કારણે આ સાધનોના અંતિમ વેચાણ ભાવમાં તાત્કાલિક મોટો ઘટાડો જોવા મળશે નહિ. પરંતુ તેના પરોક્ષ નાણાકીય ફાયદા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાની પૂરી શક્યતા છે. લાયસન્સિંગની જટિલ પ્રક્રિયા, રિન્યુઅલ ફી અને કમ્પ્લાયન્સ પાછળ થતો વધારાનો ખર્ચ ઘટી જતાં ઉત્પાદકો અને વિતરણકર્તાઓના સંચાલન-વહીવટી ખર્ચમાં ઘટાડો થશે. જોકે, મૂળભૂત ઉત્પાદન ખર્ચ- કાચા માલ અને મેન્યુફેક્ચરિંગનો ખર્ચ  યથાવત રહેતો હોવાથી ભાવમાં કોઈ મોટો તફાવત આવશે નહિ. છતાં બજારમાં સ્પર્ધા વધવાને કારણે લાંબા ગાળે ગ્રાહકોને વધુ વાજબી ભાવે સાધનો મળી રહેશે.
વેચાણ લાયસન્સની ફરજિયાત વ્યવસ્થા નીકળી જવાથી મેડિકલ ડિવાઈઝના મેન્યુફેક્ચરર્સ અને સપ્લાયર્સ માટે ધંધો કરવો અત્યંત સરળ બનશે. અગાઉ ઉત્પાદન પછી વેચાણ અને વિતરણ માટે વિવિધ પ્રાદેશિક સ્તરેથી લાયસન્સ મેળવવાની રેડ ટેપિઝમ-લાલફીતાશાહી અને કાગળકામમાંથી મુક્તિ મળશે. આનાથી ઉત્પાદકો પોતાની પ્રોડક્ટ્સને સપ્લાય ચેઈન દ્વારા ઝડપથી બજાર સુધી પહોંચાડી શકશે. ઓટોમોબાઇલ અને હોસ્પિટાલિટી જેવા બિન-આરોગ્ય ક્ષેત્રો પણ હવે લાયસન્સિંગની લાંબી પ્રક્રિયા વિના સરળતાથી પોતાના કર્મચારીઓ કે ગ્રાહકો માટે ફર્સ્ટ એઈડ કિટ્સની આયાત અને સ્ટોક કરી શકશે. 
આ નવી નોન-લાયસન્સિંગ વ્યવસ્થાને લીધે સપ્લાય ચેઈન વધુ મજબૂત અને ઝડપી બનશે. બજારમાં આ સાધનોની ઉપલબ્ધતા વધવાથી અને સ્પર્ધાત્મક વાતાવરણ ઊભું થવાથી વિવિધ બ્રાન્ડ્સ વચ્ચે કિંમતોને લઈને સ્પર્ધા જોવા મળશે. પ્રોડક્શનની સીધી કિંમતમાં તુરંત મોટો તફાવત નહીં આવે, પરંતુ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન અને લાયસન્સિંગ માર્જિન ઓછું થવાને કારણે ઓનલાઈન તથા રીટેલ પ્લેટફોર્મ્સ પર ડિસ્કાઉન્ટનો લાભ ગ્રાહકોને મળી શકે છે, જે આડકતરી રીતે ભાવ ઘટાડામાં પરિણમશે.
સરકારના આ ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ના પગલાંથી મેડિકલ ડિવાઈઝ ક્ષેત્રે નવી નવા નવસંસ્કરણો-ઇન્નોવેશન્સ અને ઉત્પાદનને વેગ મળશે. સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન કરતા એકમોને પ્રોત્સાહન મળશે અને માર્કેટમાં નવા પ્લેયર્સ પ્રવેશ કરશે. જોકે, વિદેશથી આયાત થતી ફર્સ્ટ એઈડ કિટ્સ માટે 60 ટકાથી ઓછી શેલ્ફ લાઈફ ન હોવી જોઈએ અને નિર્ધારિત ગુણવત્તાના ધોરણો જાળવવાના રહેશે તેવી શરતો મૂકીને સરકારે સલામતી જાળવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
સમગ્રતયા પડનારી અસર શું?: આ નિર્ણયથી મેડિકલ ડિવાઈઝનું ઉત્પાદન, સપ્લાય અને વેચાણ અત્યંત સરળ અને સુગમ બનશે. જ્યાં સુધી જંતુમુક્ત (Sterility) અને ગુણવત્તાના ધોરણોનો સવાલ છે, ત્યાં સુધી આ કાયદેસરની જરૂરિયાત પર કોઈ વિપરીત કે નકારાત્મક અસર પડવાની સંભાવના નથી, કારણ કે લાયસન્સ મુક્તિ માત્ર ‘વેચાણ અને આયાત’ સ્તરે આપવામાં આવી છે, ‘ઉત્પાદન સ્તરે’ નહીં. પરંતુ લાયસન્સ ધરાવતા ઉત્પાદકોએ મૂળભૂત ક્વોલિટી સ્ટાન્ડર્ડ્સ, મેન્યુફેક્ચરિંગ લાયસન્સ અને એમડીઆર-2017ના ગુણવત્તાને લગતા કડક નિયમોનું પાલન કરવાનું ફરજિયાત જ રહેશે. તેથી પ્રોડક્ટની જંતુમુક્તતા અને ગુણવત્તા સાથે કોઈ બાંધછોડ થયા વિના દેશમાં તબીબી સાધનોનું ઉત્પાદન અને વિતરણ વધુ ઝડપી બનશે.

Read Previous

આ ત્રણ શેર્સની વધઘટ પર નજર રાખશો તો તક મળશે

Read Next

કેમિસ્ટો દુકાનમાં સીસીટીવી કેમેરા રાખવા તૈયાર, પણ ત્રણ મહિનાનું રેકોર્ડિંગ સાચવવા તૈયાર નથી

Most Popular