સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહે શી માર્ટ લોન્ચ કરીને મહિલા સશક્તિ કરણની દિશમાં વધુ એક કદમ ઊઠાવ્યું
સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહે શી માર્ટ લોન્ચ કરીને મહિલા સશક્તિ કરણની દિશમાં વધુ એક કદમ ઊઠાવ્યું
શી-માર્ટના નેજા હેઠળ ગૃહઉદ્યોગના ઉત્પાદનો એટલે કે પાપડ, ખાખરા, અથાણાં, મસાલા, હસ્તકળાની વસ્તુઓ અને આયુર્વેદિક પેદાશોને યોગ્ય ગ્રેડિંગ, સ્ટાન્ડર્ડ પેકેજિંગ અને બ્રાન્ડ નામ મળશે, જેથી તેઓ બજારની મોટી બ્રાન્ડ્સ સામે સ્પર્ધા કરી શકશે.
સહકારિતા ક્ષેત્રે એક નવી ક્રાંતિનો ઉદય થઈ રહ્યો છે. ભારતના પ્રથમ કેન્દ્રીય સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહે સહકારી ક્ષેત્રે મહિલાઓની ભાગીદારી વધારવા અને તેમને આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી કેરળ ખાતેથી ‘શી-માર્ટ’-She-Martની નવતર પહેલનો પ્રારંભ કર્યો છે. સહકાર થી સમૃદ્ધિ’ના મંત્રને સાકાર કરવાની દિશામાં આ એક મોટું પગલું છે. ગુજરાત એ ભારતમાં સહકારી ચળવળનું ઉદગમ સ્થાન રહ્યું છે. અમૂલ’ (Amulની સફળતાથી લઈને ગ્રામીણ સ્તરે કાર્યરત દૂધ ઉત્પાદક મંડળીઓ સુધી, ગુજરાતની નારી શક્તિએ સહકારિતા ક્ષેત્રે પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી દીધી છે. કેરળમાં શરૂ થયેલો ‘શી-માર્ટ’નો કોન્સેપ્ટ જો ગુજરાતમાં યોગ્ય વ્યુહરચના સાથે અમલી બનાવવામાં આવે તો તે રાજ્યના સ્વસહાય જૂથો અને તેની સાથે જોડાયેલી લાખો મહિલા પશુપાલકો માટે આર્થિક પરિવર્તનનું એક મોટું અને મજબૂત માધ્યમ બની શકે છે.
ગુજરાતમાં હાલમાં ‘મિશન મંગલમ’, ‘રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન’ અને દૂધ ઉત્પાદક સહકારી મંડળીઓ હેઠળ લાખો મહિલાઓ સંગઠિત થયેલી છે. શી-માર્ટ આ મહિલાઓ માટે માત્ર એક શોપિંગ આઉટલેટ નહીં પરંતુ એક સંપૂર્ણ ઈકોસિસ્ટમ તરીકે કામ કરી શકે છે. ગુજરાતની મહિલા પશુપાલકો મુખ્યત્વે કાચું દૂધ ડેરી મંડળીમાં જમા કરાવે છે. શી-માર્ટ દ્વારા આ મહિલાઓ અથવા તેમની મંડળીઓ દૂધમાંથી બનતી વિવિધ પેદાશો એટલે કે પનીર, માખણ, ઘી, માવો, મઠો, છાશ અને મિઠાઈઓનું પ્રોસેસિંગ કરીને સીધું વેચાણ કરી શકશે. જૈવિક અને પ્રાકૃતિક ઉત્પાદનોનું વેચાણ કરી શકશે. પશુપાલન સાથે જોડાયેલી મહિલાઓ છાણ અને ગૌમૂત્રમાંથી બનતા જૈવિક ખાતર, ગૌ-અર્ક, અને ધૂપબત્તી જેવા ઉત્પાદનો બનાવીને શી-માર્ટના માધ્યમથી શહેરી ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડી શકે છે.
શી-માર્ટ કાયમી માર્કેટિંગનું પ્લેટફોર્મ બની જશે. હાલમાંની મહિલાઓએ પોતાના ઉત્પાદનો વેચવા માટે પ્રદર્શનો, મેળાઓ કે સરકારી મેળાવડાઓ પર આધાર રાખવો પડે છે. શી-માર્ટ તેમને ૩૬૫ દિવસ માટે કાયમી રિટેલ સ્ટોર આપશે. શી-માર્ટના નેજા હેઠળ ગૃહઉદ્યોગના ઉત્પાદનો એટલે કે પાપડ, ખાખરા, અથાણાં, મસાલા, હસ્તકળાની વસ્તુઓ અને આયુર્વેદિક પેદાશોને યોગ્ય ગ્રેડિંગ, સ્ટાન્ડર્ડ પેકેજિંગ અને બ્રાન્ડ નામ મળશે, જેથી તેઓ બજારની મોટી બ્રાન્ડ્સ સામે સ્પર્ધા કરી શકશે.
ગુજરાતમાં શી-માર્ટ મોડેલ સફળ થવાની સંભાવનાઓ ખૂબ જ પ્રબળ છે. ગુજરાતમાં મજબૂત સહકારી માળખું અને તેમાંય ખાસ કરીને અભૂતપૂર્વ ડેરી અને ગ્રામીણ નેટવર્ક તૈયાર છે. બજાર અને ગ્રાહક માનસિકતા તેમને માટે સહાયક બની શકે છે. સરકારી પ્રોત્સાહન અને નીતિઓ (મિશન મંગલમ & ફાઇનાન્શિયલ ઇન્ક્લુઝન તેમને મદદરૂપ બની શકે છે. મહિલાઓનું ઉદ્યોગ સાહસિક કૌશલ્ય પણ તેમાં સહાયરૂપ બની શકે છે.
|
મજબૂત સંગઠનાત્મક માળખું ગુજરાતમાં મોજૂદ છે. ગુજરાતમાં દરેક જિલ્લામાં દૂધ ઉત્પાદક સંઘો (જેમ કે અમૂલ, બનાસ, સબળ, સુમુલ વગેરે) અને જિલ્લા ગ્રામ વિકાસ એજન્સીઓનું નેટવર્ક અત્યંત સક્રિય છે. બનાસકાંઠા, આણંદ, મહેસાણા અને દક્ષિણ ગુજરાતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મહિલા સહકારી મંડળીઓ પહેલેથી જ સફળતાપૂર્વક ચાલે છે. આ માળખું શી-માર્ટ માટે તૈયાર સપ્લાય ચેઈન પૂરી પાડી શકે છે. તેઓ શહેરી અને અર્ધ-શહેરી બજાર પર વર્ચસ્વ જમાવી શકે છે. અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ જેવા મહાનગરો ઉપરાંત જિલ્લા કક્ષાના મુખ્ય મથકો પર શુદ્ધ, દેશી અને હાથ બનાવટની વસ્તુઓની માંગ સતત વધી રહી છે. લોકો ઓર્ગેનિક મસાલા, શુદ્ધ ઘી અને પરંપરાગત નાસ્તાઓ માટે વધુ કિંમત ચૂકવવા તૈયાર છે. શી-માર્ટ આ ગ્રાહકો અને ગ્રામીણ મહિલાઓ વચ્ચેનો સેતુ બની શકે છે.
પ્રવાસન સ્થળો પર વિશાળ સંભાવનાઓ: સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી (કેવડિયા), અંબાજી, સોમનાથ, દ્વારકા, ગિરનાર અને કચ્છના રણ જેવા પ્રવાસી સ્થળોએ જો શી-માર્ટ આઉટલેટ્સ શરૂ કરવામાં આવે, તો દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓ ગુજરાતની પરંપરાગત વસ્તુઓ અને હસ્તકળા ખરીદવા તરફ આકર્ષાશે.
શી-માર્ટ’ના ફાયદા અને ગેરફાયદા
શી-માર્ટના કોન્સેપ્ટના અમલથી દલાલોની નાબૂદી થશે. ખેડૂતોનો નફો વચ્ચેથી કપાઈ જતો અટકશે. મહિલાઓ દ્વારા ઉત્પાદિત વસ્તુઓ સીધી ગ્રાહક સુધી પહોંચશે. ગુજરાતના સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રુપ્સ તેમની એક સહિયારી બ્રાન્ડ ઊભી કરી શકશે. તેનાથી મહિલા ઉત્પાદકોને તેમના ઉત્પાદનનો પૂરતો ભાવ મળશે અને ગ્રાહકને વ્યાજબી ભાવે વસ્તુ મળશે.
શી-માર્ટના ફાયદાઓ
આર્થિક સ્વતંત્રતા અને કુટુંબની સમૃદ્ધિ: મહિલાઓના હાથમાં સીધી આવક આવવાથી તેમના પરિવારના આરોગ્ય, પોષણ અને બાળકોના શિક્ષણના સ્તરમાં સુધારો થશે.
ડિજિટલ અને નાણાકીય સાક્ષરતા: શી-માર્ટના સંચાલન માટે મહિલાઓએ પોસ- પોઈન્ટ ઓફ સેલ-મશીન, ક્યુઆર કોડ -યુપીઆઈ, ઈ-કોમર્સ અને ડિજિટલ એકાઉન્ટિંગ શીખવું પડશે, જેથી તેમની કાર્યક્ષમતા વધશે.
લોકલ ટુ ગ્લોબલ સ્થાનિક સ્તરે બનેલી અનન્ય વસ્તુઓને યોગ્ય પ્લેટફોર્મ મળતાં ભવિષ્યમાં તેની નિકાસ પણ કરી શકાશે. ગુજરાતના ગામેગામની બ્રાન્ડ ગ્લોબલ બનીને ગુંજશે. ગુજરાતમાંથી વિદેશ સ્થિર થયેલા લોકો સહજ પણે તે બ્રાન્ડના પ્રોડક્ટ્સ ખરીદતા થશે. અત્યારે પણ ઇન્ડિયા આવીને ગુજરાતીઓ ગુજરાતી વસ્તુઓ ઢગલાબંધ ખરીદીને લઈ જાય છે. આ વસ્તુનો નિકાસના બજારમાં લાભ ઊઠાવી શકાશે.
ગેરફાયદા અને પડકારો
ગુણવત્તા અને સુસંગતતા જાળવવાનો પડકાર મહિલાઓ સામે ઊભો થશે. ગૃહઉદ્યોગ કે સેલ્ફહેલ્પ ગ્રુપના માધ્યમથી બનાવવામાં આવતી વસ્તુઓમાં દરેક વખતે એકસરખી ગુણવત્તા અને સ્વાદ જાળવવો મુશ્કેલ હોય છે, જે બજારમાં ટકી રહેવા માટે અનિવાર્ય છે. સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રુપની મહિલાઓ માટે આ અનિવાર્ય જરૂરીયાત છે.
પેકેજિંગ અને એક્સપાયરી ડેટઃ બજારની મોટી ફાસ્ટ મુવિંગ કન્ઝ્યુમર ગુડ્સના સેક્ટરની કંપનીઓ સામે ટક્કર લેવા માટે આકર્ષક પેકેજિંગ, FSSAI લાયસન્સ અને બારકોડિંગ પ્રક્રિયા જટિલ અને ખર્ચાળ બની શકે છે. આ કુશળતા પણ સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રુપની મહિલાઓએ કેળવવી પડશે.
વ્યાવસાયિક સંચાલનનો અભાવ: માત્ર મહિલાઓ દ્વારા સંચાલિત સ્ટોર્સમાં માર્કેટિંગ, સપ્લાય ચેઈન મેનેજમેન્ટ અને સ્ટોક કંટ્રોલ માટે યોગ્ય તાલીમ વગર સક્ષમતા મેળવવી શરૂઆતમાં કઠિન બની શકે છે.
પ્રારંભિક મૂડી અને કાર્યકારી મૂડી : શી-માર્ટ માટે પ્રારંભિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવા અને દૈનિક કામગીરી ચલાવવા માટે સતત નાણાકીય ભંડોળની જરૂરિયાત રહેશે. આ ભંડોળ મહિલાઓએ થોડી થોડી મૂડી કાઢીને કે પછી સરકારી યોજના હેઠળ સહિયારુ ધિરાણ મેળવીને ઊભી કરવી પડશે. તેમને તે માટે સરકાર તંત્ર તરફથી જરૂરી તમામ માર્ગદર્શન મળી શકે છે. તેમ જ કોઈ ખાનગી સંસ્થા પણ સેલ્ફહેલ્પ ગ્રુપની મહિલાઓને બિઝનેસ સાહસ કરવા માટેની આધુનિક જરૂરિયાત અંગે તાલીમ આપવા માટે આગળ લાવી શકે છે.
‘શી-માર્ટ’ દ્વારા મહિલા સશક્તિકરણની સંગીન કામગીરી
‘શી-માર્ટ’ એ માત્ર વેચાણ કેન્દ્ર નથી, પરંતુ નારી સશક્તિકરણનું એક શક્તિશાળી ઉપકરણ છે. તેનાથી મહિલાઓના જીવનમાં મોટા પરિવર્તન આવશે. 0શી-માર્ટથી મહિલા સશક્તિકરણનો ચક્ર ઘૂમતું થશે. બીજું, મહિલાઓના હાથમાં સીધી આવક આવતા તેમનું આર્થિક સ્વાવલંબન વધશે. મહિલાઓની નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા અને આત્મવિશ્વાસ પણ વધી જશે. મહિલાઓને સામાજિક મોભો વધશે. તેમના નેતૃત્વ ગુણો ખીલશે. મહિલાઓનું ડિજિટલ, નાણાકીય અને વ્યાવસાયિક કૌશલ્ય વધી જશે. તેમ જ મહિલાઓની નિર્ણય લેવાની ક્ષમતામાં વધારો થશે.ગ્રામીણ વિસ્તારની મહિલાઓ પોતે કમાતી થાય છે, ત્યારે કુટુંબના નિર્ણયો અને સામાજિક બાબતોમાં તેનો અવાજ મજબૂત બને છે.
નેતૃત્વના ગુણોનો વિકાસ: શી-માર્ટનું સંચાલન, હિસાબ-કિતાબ અને બજારના વ્યવહારો જાતે સંભાળવાથી મહિલાઓમાં ઉદ્યોગ સાહસિકતા અને નેતૃત્વના ગુણો ખીલશે. મહિલાઓના સામાજિક દરજ્જામાં સુધારો થશે. અત્યારે મહિલાઓના સમાજમાં ઓળખ માત્ર ‘ગૃહિણી’ કે ‘પશુપાલક’ તરીકે જ છે. પરંતુ શી માર્ટના કોન્સેપ્ટના અમલ પછી મહિલાઓ એક ‘સફળ બિઝનેસ વુમન’ કે ‘સંચાલક’ તરીકે ઊભી થશે.
સફળ અમલીકરણ માટેના સૂચનોઃ ગુજરાતમાં શી-માર્ટ મોડેલને સફળ બનાવવા માટે નીચે મુજબની વ્યુહરચના અપનાવવી જરૂરી છે. પીપીપી મોડેલ રાજ્ય સરકારે ‘મિશન મંગલમ’ અને અમૂલ અને જિલ્લા ડેરી સંઘો સાથે મળીને જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી ધોરણે આ આઉટલેટ્સ શરૂ કરવા જોઈએ. તાલુકા કક્ષાએ એક મોટું ‘હબ શી-માર્ટ’ બનાવવું પડશે અને ગામડાઓમાં નાના આઉટલેટ્સ કે મોબાઇલ વાન દ્વારા તેનું સપ્લાય નેટવર્ક ગોઠવવું પડશે.
તેને માટે મહિલાઓને તાલીમ આપીને તેમના કૌશલ્ય વર્ધન કરવું પડશે. ગુજરાત એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ ડેવલપમેન્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ આ મહિલાઓને ડિજિટલ માર્કેટિંગ, એકાઉન્ટિંગ અને ગ્રાહક સેવા અંગે ખાસ તાલીમ આપીને તૈયાર કરવામાં આવે તે જરૂરી છે. ઇ-કોમર્સ અને એપ્લિકેશન સાથે કામ કરતાં તેમને શીખવવું જરૂરી છે. માત્ર ફિઝિકલ સ્ટોર્સ પૂરતું મર્યાદિત ન રહેતા, ‘શી-માર્ટ ગુજરાત’ નામની મોબાઇલ એપ અથવા સ્વિગી/ઝોમેટો/ઓપન નેટવર્ક ફોર ડિજિટલ કોમર્સ જેવા પ્લેટફોર્મ સાથે જોડાણ કરવું જોઈએ.
શી માર્ટની સ્થાપના કરવા માટે કઈ રીતે આગળ વધી શકાય
સહકારિતા મંત્રી અમિત શાહ દ્વારા કેરળથી શરૂ કરવામાં આવેલી ‘શી-માર્ટ’ની આ પહેલ ભારતના સહકારી ક્ષેત્રમાં એક નવો અધ્યાય છે. ગુજરાત પાસે મજબૂત ડેરી ક્ષેત્ર, સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રુપનું એકમ મજબૂત નેટવર્ક અને પરંપરાગત વ્યાપારી સૂઝબૂઝનું પીઠબળ છે. જો આ મોડેલને યોગ્ય ટેકનોલોજી, ગુણવત્તા નિયંત્રણ અને વ્યાવસાયિક તાલીમ સાથે ગુજરાતમાં લાગુ કરવામાં આવે, તો તે માત્ર મહિલા પશુપાલકો અને સ્વસહાય જૂથોની આવક બમણી કરવામાં જ મદદરૂપ નહીં થાય, પરંતુ ગુજરાતને ‘સહકારથી સમૃદ્ધિ’ અને ‘મહિલા આધારિત વિકાસ’નું દેશભરમાં શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ બનાવશે. તેનાથી ગ્રામિણ અર્થતંત્રની શિકલ પણ બદલી શકાશે. હબ એન્ડ સ્પોક મોડેલથી તાલુકા અને જિલ્લા કક્ષાએ મુખ્ય સ્ટોર-હબ અને ગ્રામીણ કક્ષાએ નાના સ્ટોર્સ તથા ડિજિટલ ડિલિવરી સેન્ટર ઊભા કરી શકાય છે. પ્રથમ તબક્કામાં પહેલા જ ગુજરાતના ૫ પ્રમુખ જિલ્લાઓમાં એટલે કે અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ, અને આણંદમાં ૧૦ મોડેલ શી-માર્ટ સ્ટોર્સ શરૂ કરવા જોઈએ. ૨. વ્યાવસાયિક માળખું અને પ્રોડક્ટ કેટેગરી દેશી ઘી, પનીર, માખણ, છાશ, સુગંધિત દૂધ, મઠો અને પરંપરાગત મીઠાઈઓ જેવા પ્રોડક્ટ્સ તૈયાર કરીને શી સ્ટોર્સના માધ્યમથી વેચી શકાય છે. ખાખરા, પાપડ, અથાણાં, મસાલા (હળદર, મરચું, ધાણાજીરું), સીંગદાણા, બેકરી આઇટમ્સ બનાવીને પોતાના બ્રાન્ડ નેમથી વેચી શકે છે. બાંધણી, પટોળા આઈટમ્સ, ક્લોથ બેગ્સ, હાથબનાવટના હોમ ડેકોર અને આર્ટિફેક્ટ્સ પણ તૈયાર કરીને તેના માર્કેટમાં પ્રવેશી શકે છે. છાણમાંથી બનેલી ધૂપબત્તી સહિતના પ્રોડક્ટ્સ બનાવીને વેચી શકે છે. તદુપરાંત જૈવિક ખાતર, ગૌ-અર્ક, અને ઓર્ગેનિક અનાજ અને કઠોળનું પણ બ્રાન્ડ નેમથી વેચાણ કરી શકે છે.
જિલ્લા અને તાલુકા શી માર્ટનો મુખ્ય સ્ટોર ચાલુ કરવા માટે 800થા 1000 ચોરસ ફૂટની જગ્યાની જરૂર પડે છે. આરંભમાં ભાડેથી જગ્યા લઈને પણ સ્ટોર ચાલુ કરી શકાય છે. સ્ટોર ઈન્ટિરિયર, રેક્સ અને સિવિલ વર્ક પાછળ અંદાજે રૂ. ૪,૫૦,૦૦૦નો ખર્ચ થઈ શકે છે. તેમ જ ડેરી અને પેરીશેબલ આઈટેમ્સ માટે કોલ્ડ સ્ટોરેજ, રેફ્રિજરેશન યુનિટ્સ પાછળ રૂ. ૨,૫૦,૦૦૦નો ખર્ચ થઈ શકે છે. તદુપરાંત પોઈન્ટ ઓફ સેલ મશીન, બિલિંગ મશીન, કોમ્પ્યુટર, બાર કોડ સ્કેનર, સીસીટીવી માટે બીજો રૂ. ૧,૨૦,૦૦૦નો ખર્ચ થઈ શકે છે. તેની સાથે જ બ્રાન્ડિંગ, સાઇનબોર્ડ અને લોન્ચ માર્કેટિંગ માટ રૂ. ૮૦,૦૦૦ ખર્ચ કરવો પડે છે. તેમ જ ફૂડ સેફ્ટી સ્ટાન્ડર્ડ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા, જીએસટી રજિસ્ટ્રેશન, ટ્રેડ લાઈસન્સ, એફઆરસી સર્ટિફિકેટ મેળવવા માટે રૂ. 50,000નો ખર્ચ કરવો પડી શકે છે. તદુપરાંત પ્રારંભિક સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ (ડિસ્ટ્રિક્ટ/મ્યુનિસિપલ જગ્યા) માટે રૂ. ૧,૫૦,૦૦૦ ખર્ચ થઈ શકે છે. આમ એક સ્ટોર ચાલુ કરવા માટે કૂલ આરંભિક મૂડી તરીકે અંદાજે રૂ. 11 લાખનો ખર્ચ થઈ શકે છે.
સ્ટોર ચલાવવાનો ખર્ચ
સ્ટોર ચલાવવા માટેનો ઓપરેટિંગ એક્સપેન્ડિચરની વાત કરીએ તો જિલ્લા અને તાલુકા મથકે સ્ટોર ભાડું રૂ. 25000થી રૂ. 35000 ચૂકવવું પડી શકે છ. મહિલા સ્ટાફનો પગાર એટલે કે ત્રણ સેલ્સમેન અને એક મેનેજર તથા એક કેશિયરને મળીને રૂ. ૪૫,૦૦૦નો પગાર ખર્ચ કરવો પડી શકે છે. વીજળી બિલ અને મેન્ટેનન્સ (કોલ્ડ સ્ટોરેજ સહિત) રૂ. ૨૫,૦૦૦ ખર્ચ આવી શકે છે. માલને લાવવા લઈ જવા માટે લોજિસ્ટિક્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન એટલે કે સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રુપના પ્રોડક્શન યુનિટથી જિલ્લા મથક સુધી લઈ જવાનો ખર્ચ રૂ. ૨૦,૦૦૦ સુધીનો થઈ શકે છે. પેકેજિંગ સામગ્રી, પોસ મશીન ચાર્જ અને અન્ય ખર્ચ રૂ. ૧૫,૦૦૦ જેટલો થઈ શકે છે. આમ કુલ માસિક ઓપરેશનલ ખર્ચ રૂ. ૧,૪૦,૦૦૦નો આવી શકે છે.
નાણાકીય પ્રોજેક્શન અને પ્રોફિટેબિલિટી
માસિક સેલ્સ અને નફાકારકતાનું મોડેલ સમજાવીએ તો કૂલ માસિક વેચાણ રૂ. 7.50 લાખનું એટલે કે દૈનિક સરેરાશ વેચાણ રૂ. 25000નું થઈ શકે છે.વેચેલા માલ સામાનની મૂળ કિંમત રૂ. 5.25 લાખની થાય છે. આમ વેચાણને અંતે મહિને રૂ. 2.25 લાખનો નફો થઈ શકે છે. તદુપરાંત માસિક ઓપરેશનલ ખર્ચ રૂ. 1.40 લાખનો આવે છે. આમ ચોખ્ખો માસિક નફો રૂ. 85000નો થાય છે. તેના આધારે વાર્ષિક વળતર અને પેબેક પીરિયડ એટલે કે રિટર્ન ઓન ઇન્વેસ્ટમેન્ટના ગણિતો માંડીએ તો વાર્ષિક ચોખ્ખો નફો રૂ. ૧૦,૨૦,૦૦૦ થઈ શકે છે. માસિક રૂ. 85000ના ચોખ્ખા નફાનો 12 માસથી ગુણાકાર કરતાં આ આંક આવે છે. આમ સ્ટોરનું વ્યવસ્થિત સંચાલન થાય તો 60થી 65 ટકા વળતર કૂલ રોકાણ પર મળે છે. આ ફંડ મેળવવાનો પણ સ્રોત છે. મુખ્યમંત્રી મહિલા ઉત્કર્ષ યોજના હેઠળ તેને માટે ૫૦ ટકા સરકારી સબસિડી મળી શકે છે. તેને માટે સહકારી બેન્કોના માધ્યમથી ૩૦ ટકા બેંક લોન મળી શકે છે. તેમ જ સેલ્ફ હેલ્પ ગ્રુપના સભ્યોએ મળીને માત્ર ૨૦ ટકા ઇક્વિટી યોગદાન એટલે કે કૂલ ભંડોળના વીસ ટકા જેટલું ભંડોળ એકઠું કરવું પડે છે.
