FEMA ના નવા નિયમો પહેલી ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવતા નાના સર્વિસ નિકાસકારો પણ હવે રિપોર્ટિંગના દાયરામાં
FEMA ના નવા નિયમો પહેલી ઓક્ટોબરથી અમલમાં આવતા નાના સર્વિસ નિકાસકારો પણ હવે રિપોર્ટિંગના દાયરામાં
ભારતીય રિઝર્વ બેંક અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વિદેશી હૂંડિયામણ નિયંત્રણ કાયદા હેઠળ માલ અને સેવાની નિકાસ પર નિયંત્રણ મૂકતા નવા નિયંત્રણ-2026 લાગુ કર્યા છે. RBI દ્વારા ૧ ઓક્ટોબરે માસ્ટર ડાયરેક્શન અપડેટ કરીને FEMA હેઠળ સબમિટ કરવાના વિવિધ રિપોર્ટ્સ અને ફોર્મ્સનું સંકલન કરવામાં આવ્યું છે. આ નવા નિયમો પહેલી ઓક્ટોબરથી લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. તેરમી જાન્યુઆરી 2026ના બહાર પાડવામાં આવેલા અધ્યાદેશ-નોટિફિકેશન હેઠળ નવા નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.
નવા નિયમો શું છે અને શું બદલાયું?
૧. એક્સપોર્ટ ડિક્લેરેશન ફોર્મ: માલસામાનની નિકાસ કરનારાઓ માટે ઇલેક્ટ્રોનિક ડેટા ઇન્ટરચેન્જ પોર્ટ દ્વારા શિપિંગ બિલ સબમિટ કરતી વખતે જ ઇલેક્ટ્રોનિક ડેટા ઇન્ટરચેન્જ આપમેળે જમા થયેલું ગણાશે. નિકાસકારોએ નિયમોના પરિશિષ્ટ (Annex) મુજબના નવા ઈડીએફ ફોર્મનો ઉપયોગ કરવાનો રહેશે.
૨. સર્વિસના નિકાસકારો માટે કડક નિયમ: જે મહિનામાં સેવાઓનું ઇનવોઇસ બનાવ્યું હોય, તે મહિનો પૂરો થયાના ૩૦ દિવસની અંદર સર્વિસ નિકાસકારોએ EDF-ઈડીએફ ફોર્મમાં નિકાસ મૂલ્યની જાહેરાત કરવાની રહેશે. બીજું, એક મહિનામાં એક કરતાં વધુ ગ્રાહકોને સેવા આપી હોય, તો તે બધા માટે સિંગલ (એક જ) ઇડીએફ- EDF સબમિટ કરી શકાશે. ત્રીજું, સોફ્ટવેર સિવાયના સર્વિસ નિકાસકારો ચૂકવણી-નાણાં મળવાની તારીખે કે તે પહેલાં પણ ઇડીએફ-EDF રજૂ કરી શકે છે. ઓથોરાઇઝ્ડ ડીલર બેંકો જરૂરિયાત મુજબ આ સમયમર્યાદા લંબાવી શકે છે.
૩. ગમે તેટલી નાની રકમ હોય તો પણ મુક્તિ નહીંઃ નાની કિંમતની વસ્તુઓ કે સેવાઓ આપતા નિકાસકારોને પણ આ નિયમોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી નથી. માત્ર ભારતમાંથી પોતાની અંગત વસ્તુઓ સાથે કે વગર લઈ જતા મુસાફરોને આ નિયમ લાગુ પડશે નહીં. આ સિવાયના તમામને માટે નિયમ એક સરખો જ લાગુ પડશે.
નાના અને મોટા ઉદ્યોગો તથા નિકાસકારો પર પડનારી અસર
૧. નાના સર્વિસ નિકાસકારો અને ફ્રીલાન્સર્સ:
અત્યાર સુધી સોફ્ટવેર સિવાયના નાના સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ (જેવા કે ઓનલાઇન સંગીત કે યોગ શીખવતા શિક્ષકો, કન્સલ્ટન્ટ્સ, ડિઝાઇનર્સ વગેરે) પર બેંકોમાં ડિક્લેરેશન આપવાનું કોઈ કડક પાલન નહોતું. હવે નાનામાં નાના સર્વિસ પ્રોવાઇડરે પણ દર મહિને EDF રજૂ કરી કમ્પ્લાયન્સનું પાલન કરવું પડશે. જો તમે વિદેશના ગ્રાહકને ઓનલાઈન ટ્યુશન કે કન્સલ્ટન્સી આપીને ડોલરમાં ફી મેળવો છો, તો પણ તમારે બેંકિંગ ચેનલ દ્વારા તેનું ૩૦ દિવસમાં રિપોર્ટિંગ કરવું પડશે.
૨. મોટા ઉદ્યોગો અને મર્ચેન્ટિંગ ટ્રેડર્સ:
મોટા ઉદ્યોગો માટે જૂના સોફ્ટેક્સ (Softex) અને જૂના ૨૦૧૫ ના નિયમો સ્થાને હવે ૨૦૨૬ ના નવા EDF ફોર્મ સાથે ડેટા મેચ કરવો જરૂરી બનશે. તેમના માટે પ્રોસેસ થોડી એકસૂત્રીય બનશે પરંતુ ઓડિટ અને ડિક્લેરેશન વધશે.
૩. નિકાસકારો સામે મુખ્ય પડકાર: DGFT અને RBI ડેટા મેપિંગની વિસંગતતા:
DGFT ની વેબસાઇટ પર સર્વિસ એકાઉન્ટિંગ કોડ (SAC – જે GST માટે છે) અને RBI નો પર્પઝ કોડ (Purpose Code – જે વિદેશી નાણાં મેળવવા માટે છે) વચ્ચે મોટા તફાવતો જોવા મળી રહ્યા છે. તેના ઉદાહરણ આપીને વાત કરીએ. એક, સાયકલ રિપેરિંગના કોડને એરક્રાફ્ટ રિપેરિંગ સાથે જોડવામાં આવ્યો છે. બે, લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સને ફ્રેટ ઈન્સ્યોરન્સ સાથે લિંક કરાયો છે. ત્રણ, પેન્શન સેવાઓને આયાત-નિકાસ ભાડાં સાથે જોડવામાં આવી છે.
રાહતની બાબત (વિશ્લેષણ): નિકાસકારોએ e-BRC (ઇલેક્ટ્રોનિક બેંક રિયલાઇઝેશન સર્ટિફિકેટ) જનરેટ કરવા માટે ખોટા સરકારી કોડ પસંદ કરવાની જરૂર નથી. બેંક તરફથી મળતું FIRC (Foreign Inward Remittance Certificate) પૂરતું છે અને તેના આધારે GST રિફંડ પણ મેળવી શકાય છે.
નવા FEMA નિયમો ૨૦૨૬ થી વિદેશી નાણાંની આવક-જાવક પર સરકારી દેખરેખ વધુ કડક બનશે. નાના નિકાસકારો અને ફ્રીલાન્સર્સ માટે પેપરવર્ક અને લીગલ કમ્પ્લાયન્સ વધશે, પરંતુ દેશના વિદેશી હૂંડિયામણના ડેટામાં વધુ પારદર્શિતા પણ આવશે.
Tags: Authorised Dealer bank FEMA rules Business Standard FEMA analysis Cross border receipts balance of payments DGFT SAC vs RBI purpose code DGFT સેવા કોડ મેપિંગ e BRC generation mismatch issue e BRC સર્ટિફિકેટ ન્યૂઝ EDF ફોર્મ એક્સપોર્ટ ડિક્લેરેશન EDI port shipping bill EDF Export Declaration Form EDF rules Export declaration rules India Exporter compliance guide India FEMA કાયદાકીય વિશ્લેષણ FEMA નવા નિયમો ૨૦૨૬ FEMA ૨૩R નોટિફિકેશન FIRC સર્ટિફિકેટ GST રિફંડ Foreign currency remittance rules Foreign Exchange Management Act 2026 Foreign exchange reporting India Foreign Inward Remittance Certificate FIRC Foreign trade compliance India Freight insurance purpose code mismatch GST refund FIRC document GST અને FEMA કમ્પ્લાયન્સ Import export news October 2026 India export import regulations 2026 Indian service sector FEMA compliance Individual service exporters FEMA New FEMA rules October 2026 Notification FEMA 23R 2026 RB Online tutors foreign income rules RBI export regulations 2026 RBI Master Direction export import RBI purpose code mapping issue RBI નિકાસ નીતિ ૨૦૨૬ RBI પર્પઝ કોડ વિસંગતતા RBI માસ્ટર ડાયરેક્શન ૨૦૨૬ Service export invoice 30 days limit Service exporters FEMA compliance Small business foreign exchange rules Small service exporters FEMA net Small value export FEMA exemption SME ચેટરૂમ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ Software export Softex form rules TNC Rajagopalan SME Chatroom TNC રાજગોપાલન અહેવાલ ઇક્વિટી અને વિદેશી વ્યાપાર ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ FEMA અપડેટ ઓનલાઇન શિક્ષકો FEMA કમ્પ્લાયન્સ કસ્ટમ્સ EDI પોર્ટ શિપિંગ બિલ નાના નિકાસકારો કમ્પ્લાયન્સ નિકાસ પ્રોત્સાહન અને નિયમો નિકાસકારો માટે નવા નિયમો ફોરેન ટ્રેડ પોલિસી ભારત ફ્રીલાન્સર્સ વિદેશી આવક ટેક્સ બિઝનેસ સમાચાર ગુજરાતી બેંકિંગ ઓથોરાઇઝ્ડ ડીલર નિયમ ભારત એક્સપોર્ટ ઇમ્પોર્ટ ન્યુઝ યોગ અને મ્યુઝિક ટીચર્સ એક્સપોર્ટ લઘુ ઉદ્યોગ FEMA નિયમ વિદેશી નાણાં આવક નિયમો વિદેશી હૂંડિયામણ કાયદો ફેરફાર વિદેશી હૂંડિયામણ રિપોર્ટિંગ સર્વિસ એકાઉન્ટિંગ કોડ SAC સર્વિસ નિકાસકારો FEMA નિયમો સોફ્ટવેર નિકાસ નિયમો
