કૈલાશ કાટકરે ક્વિક હીલ સોફ્ટવેરથી ક્વિલ ડીલ સુધીની શાનદાર સફર કરી રૂ. 800 કરોડનું સામ્રાજ્ય ઊભું કર્યું

મહિને રૂ. 350 કમાનાર રિપેરમેને બનાવી રૂ. 800 કરોડની સાયબર સિક્યોરિટી કંપની

પુણેની ચાલીમાંથી શરૂઆત કરીને ભારતની અગ્રણી સાયબર સિક્યોરિટી કંપની ક્વિક હીલ ટેકનોલોજીસની સ્થાપના કરનાર કૈલાશ કાટકરની આ સફર મહેનત, નિષ્ઠા અને સતત શીખવાની વૃત્તિનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે. આજે આ કંપની પાસે 33,000 થી વધુ પાર્ટનર્સનું વિશાળ નેટવર્ક છે.

બાળપણ અને શિસ્તના સંસ્કાર

કૈલાશ કાટકરના પિતા ફિલિપ્સ કંપનીમાં કામ કરતા હતા. પિતાના કડક શિસ્તબદ્ધ સ્વભાવ અને માતાના શાંત સ્વભાવે તેમના વ્યક્તિત્વનું ઘડતર કર્યું. પિતાનું માનવું હતું કે એન્જિનિયર મજૂર કરતાં વધુ કમાય છે, તેથી આર્થિક તંગી હોવા છતાં તેમણે બાળકોને અંગ્રેજી માધ્યમની શાળામાં મૂક્યા.

 અભ્યાસમાં નિષ્ફળતાથી લઈને રૂ. 1,200 ની કમાણી સુધી

કૈલાશ અભ્યાસમાં નબળા હતા; તેઓ 5મા અને 9મા ધોરણમાં નપાસ થયા હતા. સતત નિષ્ફળતાથી કંટાળીને તેમણે શાળા છોડી દીધી. પિતાને જોઈને તેમણે રેડિયો રિપેરિંગ અને સ્ક્રીન પ્રિન્ટિંગ શીખી લીધું હતું, જેનાથી તેઓ મહિને રૂ. 1,200 કમાતા હતા. જોકે, એક જૂના શિક્ષકના માર્ગદર્શન હેઠળ તેમણે બોર્ડની પરીક્ષા બાહ્ય (External) વિદ્યાર્થી તરીકે આપી અને પ્રથમ પ્રયાસે 10મું ધોરણ પાસ કર્યું હતું.

રૂ. 350 ની નોકરી અને ડિજિટલ ઈલેક્ટ્રોનિક્સનું જ્ઞાન

અખબારમાં આવેલી જાહેરાત જોઈને તેઓ કેલ્ક્યુલેટર રિપેરિંગની નોકરી માટે મુંબઈ ઈન્ટરવ્યુ આપવા ગયા. અનુભવ વગર માત્ર પોતાના રેડિયો સર્કિટ દોરવાના જ્ઞાનથી તેઓ પસંદ થયા. રૂ. 350ના પગારથી શરૂઆત કરનાર કૈલાશ ઝડપથી કામ શીખીને રોજના 25 થી 30 કેલ્ક્યુલેટર રિપેર કરવા લાગ્યા. બેંકોમાં કામ કરતી વખતે તેમણે પહેલીવાર કોમ્પ્યુટર જોયું અને પુસ્તકો વાંચીને જાતે જ કોમ્પ્યુટર રિપેરિંગ શીખી લીધું.

ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાનો બ્રેકથ્રુ અને ક્વિક હીલનો જન્મ

1990ના દાયકામાં પુણેની ‘ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયા’ ઓફિસનું પ્રિન્ટર માત્ર 10 મિનિટમાં રિપેર કરીને તેમણે મોટો મેન્ટેનન્સ કોન્ટ્રાક્ટ મેળવ્યો. તે સમયે કોમ્પ્યુટરમાં આવતા વાયરસથી મશીનો બગડતા હતા. તેમના નાના ભાઈ સંજય કાટકરે ,જે કોમ્પ્યુટર સાયન્સનો અભ્યાસ કરતા હતા, વાયરસ દૂર કરવા માટે સોફ્ટવેર બનાવવાનું શરૂ કર્યું. સંજયે 1.5 વર્ષની સખત મહેનત બાદ 1995માં ‘ક્વિક હીલ’ (Quick Heal) સોફ્ટવેરનું પ્રથમ વર્ઝન તૈયાર કર્યું.

ઘરે-ઘરે વેચાણથી લઈને સિક્વોયા કેપિટલનું રોકાણ

શરૂઆતમાં સોફ્ટવેર ખરીદવા કોઈ તૈયાર નહોતું. કૈલાશે પોતે ઘરે-ઘરે અને ઓફિસોમાં જઈને સેલ્સમેન તરીકે સોફ્ટવેર વેચવાનું શરૂ કર્યું. મોટા શહેરોના બદલે તેમણે નાસિક, નાગપુર, ઈન્દોર અને વડોદરા જેવા ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરોમાં નેટવર્ક ઊભું કર્યું. 2009-10 માં જાણીતી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફર્મ સિક્વોયા કેપિટલ એ કંપનીમાં રોકાણ કર્યું અને કંપનીનું વેલ્યુએશન રૂ. 600 કરોડ સુધી પહોંચાડ્યું. ત્યારબાદ કંપની શેરબજારમાં લિસ્ટ  થઈ.

વિઝન: ટાટાની જેમ સદીઓ સુધી ચાલે તેવી સંસ્થા બનાવવી

કૈલાશ કાટકરનું માનવું છે કે કંપની તેના સ્થાપક કરતાં પણ મોટી હોવી જોઈએ. તેમણે પ્રોફેશનલ સીઈઓ લાવીને કંપનીનું સંચાલન સોંપ્યું છે. તેમનું સપનું છે કે ક્વિક હીલ ટાટા અને  એલ એન્ડ ટીની જેમ સ્થાપકની ગેરહાજરીમાં પણ સદીઓ સુધી એક મજબૂત સંસ્થા તરીકે ચાલતી રહે.