મોનિકા સેલેઝ પર ૧૯ વર્ષની ઉંમરે છરીના હુમલા થયો ને નંબર ૧ રેન્કિંગ ગુમાવ્યું તે પછી અગાઉ કરતાં પણ વધુ અમીર બનીને પરત ફરી

 ટેનિસ સ્ટાર મોનિકા સેલેઝ પર ૧૯ વર્ષની ઉંમરે છરીના હુમલા થયો, પણ બચી ગઈ ને નંબર ૧ રેન્કિંગ ગુમાવ્યું તે પછી અગાઉ કરતાં પણ વધુ અમીર બનીને પરત ફરી

સ્ટેફી ગ્રાફ અને અરાંત્ઝા સાંચેઝ વિકારિયો બંનેએ સેલેસનું રેન્કિંગ આપમેળે પુનઃસ્થાપિત કરવા સામે શંકા વ્યક્ત કરી. માત્ર ગેબ્રિએલા સબાટિનીએ તેના રેન્કિંગનું રક્ષણ કરવા માટે વોટ આપ્યો.

જાન્યુઆરી ૧૯૯૧ અને ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૩ વચ્ચે, મોનિકા સેલેસે ૩૪ ટૂર્નામેન્ટમાં ભાગ લીધો હતો અને તેમાંથી ૩૩ ની ફાઇનલમાં પહોંચી હતી. તેનો મેચ રેકોર્ડ ૧૫૯ જીત અને ૧૨ હારનો હતો. છતાં આ તેની વાર્તાનો માત્ર એક ભાગ છે. એપ્રિલ ૧૯૯૩ માં, ૧૯ વર્ષની મોનિકા સેલેસ વિશ્વની સર્વશ્રેષ્ઠ ટેનિસ ખેલાડી હતી, અને પોતાની નાણાકીય સમજ સિવાય બાકી બધું જ ગુમાવવાની આરે હતી.

હેમ્બર્ગમાં ચેન્જઓવર બેન્ચ પર એક અજાણ્યા વ્યક્તિએ તેને છરી માર્યાના છ અઠવાડિયા પછી, જે ખેલાડીઓને તેણે સતત બે વર્ષ સુધી હરાવ્યા હતા, તેમણે વોટિંગ કરીને તેની પાસે રમતનું જે એકમાત્ર સન્માન બાકી હતું—તેનું નંબર ૧ રેન્કિંગ—તે છીનવી લીધું. છરીના ઘા કરતાં પણ તે વોટિંગ આ વાર્તાની વાસ્તવિક શરૂઆત છે.

જે ઘા કોઈ જોઈ ન શક્યું

૩૦ એપ્રિલ, ૧૯૯૩ ના રોજ, હેમ્બર્ગમાં સિટિઝન કપની ક્વાર્ટર ફાઇનલ મેચ દરમિયાન ચેન્જઓવર વખતે, ગુન્ટર પાર્ચે નામના ૩૮ વર્ષના એક બેરોજગાર જર્મન લેથ ઓપરેટરે પાંચ ઈંચના છરી સાથે કોર્ટ પર આવીને સેલેસની પીઠમાં, તેની ડાબી ખભાની અને કરોડરજ્જુની વચ્ચે ઘા કરી દીધો હતો. શારીરિક ઈજા તો બે અઠવાડિયામાં રુઝાઈ ગઈ. પરંતુ જે ક્યારેય રૂઝાઈ ન શક્યું તે તેના પછી થયેલો પર્દાફાશ હતો.

પાર્ચે પોતાના ગુનાનો ઇનકાર ન કર્યો. તેણે પોલીસને કહ્યું કે તે માત્ર સેલેસને એટલી ઈજા પહોંચાડવા માંગતો હતો કે તે લાંબા સમય સુધી ટેનિસ ન રમી શકે. તેની આદર્શ સ્ટેફી ગ્રાફ હતી અને સેલેસ તેના રસ્તામાં આવી રહી હતી. જર્મન અદાલતોએ પણ તેની દલીલ સ્વીકારી લીધી. તેણે જેલમાં છ મહિના કરતાં પણ ઓછો સમય વિતાવ્યો અને તેને બે વર્ષની પ્રોબેશનલ સજા મળી. જજોનું માનવું હતું કે જ્યાં સુધી સેલેસ ટેનિસ ન રમી રહી હોય ત્યાં સુધી તેનાથી સમાજને કોઈ ખતરો નથી. સેલેસે ત્યારબાદ ક્યારેય જર્મન કોર્ટ પર પગ ન મૂક્યો. એ રાજ્ય અને કાયદાની નિષ્ફળતા હતી. પણ આગળ જે ટૂર (WTA) ની નિષ્ફળતા આવી, તેણે વધુ દુઃખ પહોંચાડ્યું.

રોમ, અને હરીફોથી ભરેલો ઓરડો

જ્યારે સેલેસ આઘાત, માનસિક તણાવ (PTSD) અને ઈટિંગ ડિસઓર્ડર સામે એકાંતમાં લડી રહી હતી, ત્યારે વર્લ્ડ ટેનિસ એસોસિયેશને  તેના ટોચના ખેલાડીઓને રોમમાં એકત્ર કર્યા જેથી એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લઈ શકાય: શું સેલેસ સ્વસ્થ થાય ત્યાં સુધી તેનું નંબર ૧ રેન્કિંગ ફ્રીઝ (સાચવી) રાખવું જોઈએ? તેના હરીફોએ ના પાડી. સ્ટેફી ગ્રાફ અને અરાંત્ઝા સાંચેઝ વિકારિયો બંનેએ સેલેસનું રેન્કિંગ આપમેળે પુનઃસ્થાપિત કરવા સામે શંકા વ્યક્ત કરી. માત્ર ગેબ્રિએલા સબાટિનીએ તેના રેન્કિંગનું રક્ષણ કરવા માટે વોટ આપ્યો. સેલેસને બરાબર યાદ હતું કે કોણે શું કર્યું હતું.

સેલેસે કહ્યું હતું, “ગેબીએ પૈસા કે રેન્કિંગ પોઈન્ટ્સ વિશે વિચારતા પહેલા એક મનુષ્ય તરીકે વિચાર્યું હતું. આ તેના મહાન ચરિત્રને દર્શાવે છે.” આ માત્ર એક મિત્રની પ્રશંસા નથી, પરંતુ તે ઓરડામાં બેઠેલા બાકીના તમામ લોકો પરનો ચુકાદો છે. જે રમત માટે સેલેસે પોતાનું બાળપણ આપી દીધું હતું, તે રમતે નંબર ૧ ની ખાલી સીટ જોઈને બજારને નક્કી કરવા દીધું કે તે જગ્યા કોણ ભરશે.

એક કાર્ટૂનિસ્ટની પુત્રી

સેલેસ ક્યાંથી આવી હતી તે સમજવા માટે, નોવી સાદ (તત્કાલીન યુગોસ્લાવિયા) પાછા જવું પડે, જ્યાં તેના પિતા કારોલજ સેલેસ, જે વ્યવસાયે કાર્ટૂનિસ્ટ હતા, તેઓ પોતાની ૯ વર્ષની પુત્રીને ટેનિસમાં રસ લેવડાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. તે આઇસ સ્કેટર બનવા માંગતી હતી. પરંતુ તેના પિતા એક વ્યાવસાયિક કાર્ટૂનિસ્ટ અને ટીવી પ્રોડ્યુસર હતા. તેઓ બાળકની સાયકોલોજી સમજતા હતા. તેમણે ટેનિસ બોલ પર ‘ટોમ અને જેરી’ દોર્યા. તેમણે કહ્યું, “તું બિલાડી છે અને આ ઉંદર છે. જા એને પકડ.”

આ રમતિયાળ શૈલીએ એક અદ્ભુત ખેલાડી તૈયાર કરી. ૧૧ વર્ષની ઉંમરે તેણે માયામીમાં જૂનિયર ઓરેન્જ બાઉલ જીત્યો. ફ્લોરિડામાં એક એકેડેમી ચલાવતા સુપ્રસિદ્ધ કોચ નિક બોલેટેરીએ તેનામાં એક અલગ જ ટેલેન્ટ જોયું. તેમણે તેને મફતમાં તાલીમ આપી. ૧૫ વર્ષની ઉંમરે તે પ્રોફેશનલ બની ગઈ. ૧૫ વર્ષ અને ૯ મહિને તે વિશ્વના ટોપ ૧૦ માં આવી ગઈ. ૧૬ વર્ષ અને ૬ મહિને તેણે ફ્રેંચ ઓપનની ફાઇનલમાં સ્ટેફી ગ્રાફને હરાવીને ઇતિહાસમાં સૌથી નાની વયની ગ્રાન્ડ સ્લેમ ચેમ્પિયન બની.

જાન્યુઆરી ૧૯૯૧ થી ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૩ વચ્ચે, સેલેસે ૩૪ ટૂર્નામેન્ટમાં ભાગ લીધો અને ૩૩ ની ફાઇનલમાં પહોંચી. ગ્રાન્ડ સ્લેમમાં તેનો રેકોર્ડ ૫૫ જીત અને માત્ર ૧ હારનો હતો. ૧૯ વર્ષની ઉંમરે તે વિશ્વની સૌથી મોંઘી મહિલા એથ્લેટ બની ગઈ હતી, જેણે માત્ર ૧૯૯૨ માં જ ૧૫ મિલિયન ડૉલર એન્ડોર્સમેન્ટમાંથી કમાયા હતા. નાઇકી, ફિલા અને યોનેક્સ જેવી મોટી બ્રાન્ડ્સ તેની સાથે કરાર કરવા આતુર હતી. અને આ એ જ ખેલાડી હતી જેને રમતે રક્ષણ આપવાની મનાઈ કરી દીધી હતી.

ફિક્સ ફીથી લઈને માલિકી સુધી

હેમ્બર્ગની ઘટના પહેલા, સેલેસની કમાણી સામાન્ય મોડેલ પર ચાલતી હતી. પરંતુ અઢી વર્ષના વિરામ પછી ઓગસ્ટ ૧૯૯૫ માં જ્યારે સેલેસે વાપસી કરી, ત્યારે તેણે રમતનો નિયમ જ બદલી નાખ્યો. માત્ર મોટી ફી લેવાને બદલે, તેણે કંપનીઓમાં હિસ્સેદારી અને બ્રાન્ડ્સમાં માલિકી માંગવાનું શરૂ કર્યું. નાઇકી સાથેના કરાર બાદમાં પૂરા થયા પછી, ૨૦૦૦ માં તે યોનેક્સ સાથે જોડાઈ. નવો કરાર સંપૂર્ણપણે અલગ હતો. સેલેસે પોતાની સ્લીવ પર જાહેરાતો વેચવાનો અધિકાર પોતાની પાસે રાખ્યો. યોનેક્સ તેના નામે આખી પ્રોડક્ટ લાઇન બનાવી, જેનાથી તે માત્ર બ્રાન્ડ ફેસ મટીને પાર્ટનર બની ગઈ.

એક મજબૂત પોર્ટફોલિયો

યુગોસ્લાવિયામાં આર્થિક તંગી વચ્ચે ઉછરેલી સેલેસ નાણાકીય બાબતોમાં ખૂબ શિસ્તબદ્ધ હતી. તેણે અને તેના ભાઈ ઝોલ્ટાને મળીને પોતાની સંપત્તિનો ૭૦ ટકા હિસ્સો ટેક્સ-ફ્રી મ્યુનિસિપલ બોન્ડ્સમાં અને બાકીનો હિસ્સો કોકા-કોલા, જનરલ ઇલેક્ટ્રિક જેવી બ્લુ-ચિપ કંપનીઓમાં રોક્યો. તેમનો નિયમ સ્પષ્ટ હતો: માત્ર વ્યાજ ખર્ચવું, મૂળ રકમ (પ્રિન્સિપલ) ને ક્યારેય અડવું નહીં.

દર્દને વ્યાવસાયિક સફળતામાં બદલવું

પોતાના અંગત સંઘર્ષોને પણ તેણે યોગ્ય દિશા આપી. ૨૦૦૯ માં તેણે પોતાના ઈટિંગ ડિસઓર્ડર પર પુસ્તક લખ્યું અને શાયર ફાર્માસ્યુટિકલ્સની બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર બની. ૨૦૨૨ માં તેને ‘માયસ્થેનિયા ગ્રેવિસ’ નામની દુર્લભ સ્નાયુઓની બીમારીનું નિદાન થયું. ૨૦૨૫ માં, તે અર્જેન્ક્સ (argenx) ની “ગો ફોર ગ્રેટર” ઝુંબેશનો ચહેરો બની અને યુએસ ઓપન ૨૦૨૫ સાથે તેનું લોન્ચિંગ કર્યું.

પિતાનો સાથ

આ વાર્તામાં એક એવો સંબંધ હતો જે કોઈ કરારથી બંધાયેલો નહોતો—તેના પિતા કારોલજ. હેમ્બર્ગની ઘટનાના થોડા સમય પહેલા જ તેમને કેન્સર હોવાનું નિદાન થયું હતું. ૧૯૯૮ માં તેમનું અવસાન થયું. તેમણે પોતાની પુત્રીને ફરીથી કોર્ટ પર વાપસી કરતા અને સફળ થતા જોઈ. જીવ ગુમાવતા પહેલા, તેમણે બિલાડીને ઉંદર પકડતા જોઈ લીધી હતી.