પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના અનુરોધ પછી સોનાના ભાવમાં નરમાઈનો ટોન
.વેસ્ટ એશિયામાં ફરી વધેલા તણાવ, કાચા તેલના ઊંચા ભાવ અને અમેરિકન ડૉલરની મજબૂતીના કારણે ગયા અઠવાડિયાની તેજી બાદ સોનાના ભાવમાં સોમવારે નરમાઈ જોવા મળી હતી. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ એક વર્ષ સુધી બિનજરૂરી સોનાની ખરીદી ટાળવા કરેલી અપીલથી ટૂંકા ગાળે રિટેલ માંગ પર અસર પડી શકે છે. પરંતુ ભારતની લાંબા ગાળાની સોનાની માંગ પર તેની મોટી અસર થવાની શક્યતા ઓછી છે. ભારત દર વરસે અંદાજે 700થી 800 ટન સોનાની આયાત કરે છે.
કોમેક્સ પર સોનાના ભાવ પ્રતિ ઔંસ 4,655 થી 4,700 ડૉલરની આસપાસ ટ્રેડ થયા હતા, જ્યારે ચાંદીના ભાવ 79 થી 81 ડૉલર પ્રતિ ઔંસની આસપાસ રહ્યા હતા. રોકાણકારો અમેરિકા-ઇરાન તણાવ અને કાચા તેલના બજારમાં લાંબા સમય સુધી અસ્થિરતા રહેવાની શક્યતાનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે. સોના-ચાંદી બજારના નિષ્ણાત વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ વધતા જિયોપોલિટિકલ તણાવ અને કાચા તેલના ભાવમાં તાજેતરના ઉછાળાને કારણે મોંઘવારીની ચિંતા વધી છે, જેના કારણે સોનાના ભાવ પર દબાણ આવ્યું છે. બીજી તરફ લગ્નસીઝનની માંગને કારણે ચાંદીમાં મજબૂતી જોવા મળી રહી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇરાનના પ્રસ્તાવને “સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય” ગણાવતા વેસ્ટ એશિયા સંઘર્ષ વધુ ગંભીર બનવાની ભીતિ વધી છે.
ફેડની નીતિ અને જિયોપોલિટિકલ તણાવ પર બજારની નજર
અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચેના સંવાદને લઈને આશાવાદ ઘટતા બુલિયન બજારમાં સાવચેતીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. મોતીલાલ ઓસવાલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસના કોમોડિટી એનાલિસ્ટ માનવ મોદીના જણાવ્યા મુજબ મજબૂત ડૉલર અને ઊંચા તેલના ભાવના કારણે સોનામાં દબાણ આવ્યું છે.
કોટક સિક્યોરિટીઝના કોમોડિટી રિસર્ચ વિભાગના કાયનાત ચેનવાલાએ જણાવ્યું હતું કે ગયા અઠવાડિયે અમેરિકાના મજબૂત રોજગાર આંકડાઓ છતાં નબળા ડૉલર અને જિયોપોલિટિકલ તણાવ ઘટવાની આશાએ સોનાને ટેકો મળ્યો હતો. પરંતુ હવે ફરી વધેલા તણાવને કારણે રોકાણકારો ફરી સાવચેત બન્યા છે. તેમના મત મુજબ નજીકના ગાળામાં કોમેક્સ સોનું 4,400 થી 4,800 ડૉલર વચ્ચે રહી શકે છે, જ્યારે ચાંદી 70 થી 85 ડૉલર વચ્ચે ટ્રેડ થઈ શકે છે.
ઑગમોન્ટના રિસર્ચ હેડ રેનિશા ચેનાનીએ જણાવ્યું હતું કે સોનું અને ચાંદી બંનેએ તાજેતરના ટ્રેડિંગ રેન્જના ઉપરના સ્તરને સ્પર્શ્યા બાદ હવે તેમાં નફાવસૂલીનું દબાણ આવી શકે છે. તેમણે સોનાનો ભાવ 4,500 થી 4,750 ડૉલર અને ચાંદીનો ભાવ 71 થી 82 ડૉલર વચ્ચે રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી.
વ્યાજદર અને ડૉલરનું દબાણ
ઘણા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે અમેરિકન વ્યાજદર, બોન્ડ યિલ્ડ અને ડૉલરના મૂવમેન્ટનો સોના પર વધતો પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. મજબૂત ડૉલર, વધતી બોન્ડ યિલ્ડ અને ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદર ઘટાડામાં વિલંબ થવાની આશંકાને કારણે સોનામાં દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
હાલ સોનાના બજારમાં “મેક્રો ટગ ઓફ વોર” જેવી સ્થિતિ છે. એક તરફ જિયોપોલિટિકલ તણાવને કારણે સેફ હેવન તરીકે સોનાની માંગ વધી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ મજબૂત ડૉલર અને ઊંચા વ્યાજદર દબાણ ઊભું કરી રહ્યા છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને અમેરિકાના મજબૂત નોન-ફાર્મ પેરોલ ડેટાના કારણે ટૂંકા ગાળે કિંમતી ધાતુઓનું આકર્ષણ ઘટ્યું છે. એમસીએક્સ પર સોનાને રૂ. 1,48,000ની આસપાસ મજબૂત સપોર્ટ હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.
પીએમ મોદીની અપીલથી લાંબા ગાળાની માંગ પર મોટી અસર નહીં
ભારતમાં વધતા કાચા તેલના ભાવ અને કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટના દબાણ વચ્ચે પ્રધાનમંત્રી મોદીએ બિનજરૂરી સોનાની ખરીદી એક વર્ષ માટે ટાળવાની કરેલી અપીલ પણ બજારના કેન્દ્રમાં રહી હતી. આ અપીલને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાના સમયમાં આયાત નિયંત્રણ અને મેક્રોએકોનોમિક સ્થિરતા જાળવવાના પ્રયાસ તરીકે જોવી જોઈએ. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ટૂંકા ગાળે જ્વેલરી ખરીદીમાં ધીમાપો આવી શકે, પરંતુ ભારતની લાંબા ગાળાની સોનાની માંગ નબળી પડવાની શક્યતા ઓછી છે. સરકારની અપીલ ભૌતિક સોનાની ખરીદી ઘટાડીને ગોલ્ડ ETF અને ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસીપ્ટ જેવી ફાઇનાન્સિયલ પ્રોડક્ટ્સ તરફ રોકાણકારોને પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે.
ઔદ્યોગિક ધાતુઓમાં અસ્થિરતા ચાલુ
વિશ્લેષકોએ કોપર, એલ્યુમિનિયમ અને ઝીંક જેવી ઔદ્યોગિક ધાતુઓમાં પણ અસ્થિરતા ચાલુ રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. હોર્મુઝ ક્ષેત્રમાં તણાવ અને સપ્લાય અવરોધોના કારણે એલ્યુમિનિયમના ભાવને ટેકો મળી રહ્યો છે. વિશ્લેષકોના જણાવ્યા મુજબ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, AI ડેટા સેન્ટરો અને રિન્યુએબલ એનર્જી ક્ષેત્રમાં વધતી માંગને કારણે લાંબા ગાળે કોપરમાં મજબૂત તક જોવા મળી રહી છે, જ્યારે ચાંદી સેફ હેવન તેમજ ઔદ્યોગિક ઉપયોગ બંનેના કારણે લાભમાં રહી શકે છે.હવે બજારની નજર અમેરિકાની મોંઘવારીના આંકડા, રિટેલ વેચાણના ડેટા, ફેડરલ રિઝર્વની ટિપ્પણીઓ, કાચા તેલના ભાવ અને આગળના જિયોપોલિટિકલ વિકાસ પર જ રહેશે.
