મૂળ કર આકારણી રદ થાય ત્યારે દંડની કાર્યવાહી પણ કાયદેસર રીતે ટકી શકતી નથી: ITAT
મૂળ કર આકારણી રદ થાય ત્યારે દંડની કાર્યવાહી પણ કાયદેસર રીતે ટકી શકતી નથી: ITAT
આવકવેરા એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) નો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય
આધારરૂપ એસેસમેન્ટ જ અસ્તિત્વમાં ન રહેતાં તેની સાથે જોડાયેલી પેનલ્ટી આપોઆપ રદબાતલ ગણાય: ટ્રિબ્યુનલ સ્પષ્ટતા
અમદાવાદ-નવી દિલ્હી (૩૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬): મૂળ કર આકારણીને રદબાતલ જાહેર કરવામાં આવી હોય, ત્યારે તેના આધારે શરૂ કરવામાં આવેલી દંડની કાર્યવાહી કાયદાની દ્રષ્ટિએ ટકી શકતી નથી, એમ આવકવેરા એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલે આવકવેરાના કાયદાના એક મૂળભૂત સિદ્ધાંતને પુનઃસ્થાપિત કરતા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે.
ટ્રિબ્યુનલે આ ચુકાદો આપતાં જણાવ્યું હતું કે, દંડની કાર્યવાહીનો મુખ્ય આધાર મૂળ આકારણી આદેશ હોય છે. જો મુખ્ય આકારણી જ ગેરકાયદેસર કે રદબાતલ ઠરે તો તેના પર આધારિત પેનલ્ટી ઓર્ડર પણ આપોઆપ અસ્તિત્વવિહીન બની જાય છે.
કાયદાકીય સ્થિતિની સ્પષ્ટતા: મૂળ આકારણી રદ થતાં જ કાયદાની નજરમાં તેનો કોઈ વજૂદ રહેતો નથી, જેથી પેનલ્ટી કાર્યવાહી ચાલુ રાખવાનો આકારણી અધિકારીનો નિર્ણય કાયદાથી વિપરીત ગણી શકાય છે.
કરદાતાઓને મોટી રાહત: આ નિર્ણયથી એવા તમામ કરદાતાઓને મોટો લાભ મળશે જેઓ મુખ્ય એસેસમેન્ટ રદ થઈ ગયા પછી પણ પેનલ્ટી નોટિસ કે કાર્યવાહીનો સામનો કરી રહ્યા હતા.
ન્યાયિક સિદ્ધાંતનું પાલન: ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું કે દંડ એ મૂળ જવાબદારીની ઉપજ છે; જ્યારે મૂળ જવાબદારી જ નાબૂદ થાય, ત્યારે દંડની આકારણી પણ આપોઆપ રદ ગણાય છે. આગામી સમયમાં આ ચુકાદો આવકવેરા તંત્ર સમક્ષ પેનલ્ટી કેસમાં લડી રહેલા કરદાતાઓ માટે પણ એક મજબૂત ન્યાયિક દાખલો પુરવાર થઈ શકશે.

